متدلوژی رتبه بندی موسسات بیمه ای در ایران جهت طراحی مدل جامع رتبه بندی

بیمه

زمستان 1397

در این مطالعه ابتدا متدلوژی رتبه‌بندی سه غول بزرگ رتبه‌بندی در بازارهای جهانی یعنی مؤسسه استاندارد و پورز S&P، موسسه مودیز و موسسه فیچ را مورد بررسی قرار دادیم. این سه مؤسسه بین‌المللی بالای 95 درصد از رتبه‌بندی دنیا را انجام می‌دهند. البته سایر موسسات کوچک نظیر ای ام بست و برخی موسسسات متفرقه دیگر نیز مورد بررسی قرار دادیم.  از آنجایی که هدف از بررسی متدلوژی آنها این است که بتوان با اقتباس از روش آنها، یک مدل رتبه‌بندی برای مؤسسات بیمه‌ای ایران را پیشنهاد داد، لذا با عنایت به این هدف، سعی شده است تا آنجایی که در ادبیات رتبه‌بندی وجود دارد شاخص‌هایی که برای رتبه‌بندی استفاده شده است، شناسایی شود. همچنین نحوه محاسبه و اندازه‌گیری این شاخص‌ها، نحوه وزن‌دهی و ترکیب این شاخص جهت رسیدن به رتبه نهایی ارایه شود.

به طور کلی مؤسسه S&P برای رتبه‌بندی شرکت‌های بیمه از شاخص‌های زیر استفاده می‌کند. لازم به ذکر است که هر کدام از شاخص‌ها شامل تعداد زیادی از شاخص‌های زیرمجموعه است که در متن گزارش به طور کامل ارایه گردید.

 

  • وضعیت ریسک کسب و کار
  • ارزیابی ریسک کشوری و صنعت بیمه
  • وضعیت رقابت‌پذیری شرکت
  • وضعیت متغیرهای ریسک مالی
  • وضعیت درآمدی و سرمایه
  • وضعیت ریسک شرکت
  • انعطاف‌پذیری مالی
  • مدیریت ریسک شرکتی
  • مدیریت و حاکمیت شرکتی
  • نقدینگی شرکت
  • حمایت بیرونی و نقش رتبه دولتی

مؤسسه S&P برای ترکیب شاخصها از روش میانگین وزنی استفاده نمی‌کند. نحوه ترکیب شاخص‌ها برای رسیدن به رتبه کلی در فلوچارت نشان داده شده است.

مؤسسه مودیز برای رتبه‌بندی از شاخص‌های زیر استفاده می کند. البته هر کدام از شاخص‌ها دارای تعداد زیادی از شاخص‌های زیرمجموعه تشکیل شده است.

  • شاخص‌های وضعیت کسب و کار
  • موقعیت بازار از نظر رقابت‌پذیری، توزیع و شهرت محصولات
  • تمرکز و متنوع‌سازی محصولات و بازار
  • شاخص‌های مالی
  • کیفیت دارایی
  • کفایت سرمایه
  • سودآوری و درآمد
  • کفایت ذخیره
  • انعطاف‌پذیری مالی
  • شاخص‌های محیط عملیاتی
  • ریسک سیستماتیک بیمه
  • توسعه بازار بیمه

برای ترکیب شاخص‌ها جهت رسیدن به رتبه نهایی، عمدتا از روش میانگین وزنی استفاده شده است.

مؤسسه فیچ برای ارزیابی و رتبه‌بندی از شاخص‌های زیر استفاده می کند:

الف- شاخص‌های کیفی

  • محدودیت مرتبط با دولت و کشور
  • محیط عملیاتی و وضعیت صنعت بیمه
  • وضعیت کسب و کار
  • نوع مالکیت شرکت
  • مدیریت و حاکمیت شرکتی

ب- شاخص‌های کمی

  • سرمایه و اهرم مالی
  • قابلیت‌های خدمات بدهی و انعطاف‌پذیری مالی
  • عملکرد مالی و درآمدها
  • سرمایه‌گذاری و ریسک دارایی
  • مدیریت نقدینگی و دارایی/بدهی
  • کفایت ذخیره
  • بیمه اتکایی، کاهش ریسک و ریسک حوادث فاجعه‌آمیز

 

نحوه ترکیب شاخص‌ها به صورت میانگین وزنی نیست و نحوه ترکیب آنها توسط کمیته ارزیابی براساس اهمیت شاخص‌ها تعیین می‌شود.

همان‌طور که ملاحظه می‌شود، مقایسه شاخص‌های مورد استفاده حاکی از آن است که بسیاری از شاخص‌های کلی شبیه هم هستند ولی در جزئیات با هم فرق دارند همچنین نحوه ترکیب شاخص‌ها جهت رسیدن به رتبه نهایی متفاوت است. هر کدام از مؤسسات بعد از اینکه شاخص‌ها را با هم ترکیب می کنند، رتبه نهایی خود را براساس مقیاس خاص خودشان تهیه و به شرح جدول زیر ارایه می‌کنند.

در نهایت با اقتباس از مدل استاندارد و پورز و با ملاحظه ساختار شرکتهای بیمه ایران، مدلی را برای رتبه بندی این شرکتها پیشنهاد شده است. نحوه عملیاتی نمودن آن با جزئیات بیشتر در فصل چهارم ارایه شده است. در ضمن در پیوست شماره 2 شیوه نامه اجرای برای کاربردی نمودن مدل نیز به طور مختصر ارایه شده است.

امتیاز :  ۰ |  مجموع :  ۰

برچسب ها
    پژوهشکده بیمه
    V5.6.6.0