دوشنبه نوزدهم آذر 1397 - 2018؍Dec؍10
logo-samandehi
بررسی الزامات تدوین استاندارد حسابداری بیمه ‌های زندگی در ایران

موضوع "تفکیک حساب معاملات بیمه‌های زندگی" که در آئین‌نامه شماره 68 شورایعالی بیمه مرکزی بر آن تاکید شده است، نیازمند اصول، مبانی و رویه‌های حسابداری ویژه‌ای جهت ایجاد شفافیت، محاسبه و نگهداری منصفانه اقلام حساب‌های آن است. بر این اساس مقرر است متون مربوط به استانداردهای حسابداری بیمه‌های زندگی در دنیا ترجمه شده و نتایج آن برای تهیه پیش‌نویس استاندارد حسابداری بیمه‌های زندگی ارائه شود.
در این پژوهش ابتدا به لزوم "تفکیک حساب‌های بیمه های زندگی" از دیدگاه حسابداری و اکچوئری پرداخته شده و سپس متون استاندارد محلی حسابداری شرکت‌های بیمه در کشورهای انگلستان، هند، استرالیا و آمریکا همراه با متن انگلیسی ارائه گردیده است. در ادامه نکات حائز اهمیت در استانداردهای ترجمه شده که می‌تواند مبنایی برای تهیه استاندارد حسابداری بیمه‌های زندگی در ایران باشد از متون ترجمه شده استخراج و تشریح شده و بر اساس آنها اصلاحات و رویه‌های مورد نیاز در تهیه استاندارد حسابداری بیمه‌های زندگی به عنوان نتایج این پژوهش بیان گردیده است.
مطابق اهداف این تحقیق، مقرر شد نکات با اهمیت استخراج شده از ترجمه متون استانداردهای حسابداری (از جمله استاندارد بین‌المللی IFRS17) مبنایی برای توصیه های لازم جهت تهیه استاندارد حسابداری بیمه های زندگی قرار گیرد که در ذیل به نکات استخراج شده به عنوان نتایج این تحقیق پرداخته می‌شود.
- وجوه تخصیص داده شده برای آینده (معادل بدهی شرکت به بیمه‌گذارن عمر) می‌بایست به طور جداگانه در ترازنامه افشا شود؛
- اهداف استاندارد حسابداری بیمه های زندگی باید در راستای تعیین بدهی ها و درائی های مربوط به فعالیت بیمه های زندگی به صورت شفاف و مقایسه پذیر باشد؛
- شرکت‌های بیمه باید اطلاعات بیشتری در مورد ماهیت و مبالغ در ابزارهای سرمایه‌گذاری خود از جمله آپشن‌ها و تضامین در ترازنامه افشا و ارایه نمایند؛
- بدهی‌های شرکت‌های بیمه به بیمه‌گذاران ناشی از فروش بیمه‌های عمر انتفاعی، باید در ارزش واقعی بدهی‌ها که سهم سهامداران از سودهای آتی از آن است کسر شود؛
- بدهی بیمه گر به بیمه‌گذاران عمر باید به عنوان یک بدهی اصلی شرکت که حقوق صاحبان سهام را تحت تاثیر قرار میدهد، اندازه‌گیری و افشاء شود؛
- هزینه‌های جذب سود نباید به تعویق بیفتد؛
- بازیافت‌های اتکایی شناسایی شده، می‌بایست بر مبنایی تعیین شوند که با ارزش بدهی‌های اتکایی شده بیمه‌گذاران، مطابقت داشته باشد؛
- برای ارزش فعلی سودهای آتی معاملات بیمه‌ای غیرمشارکتی که در صندوق‌های انتفاعی پذیره‌نویسی می‌شوند، باید مبلغی تعیین گردد. اگر یک صندوق انتفاعی عمر، در یکی از سازمانهای تابعه یا وابسته سهمی داشته باشد که ارزش آن برای تامین استاندارد قانونی گزارشات مالی، بیش از ارزش آن در حسابهای یکپارچه سازمان بیمه گر تعیین گردد، مبلغ مذکور زمانی ذکر می‌شود که بیمه‌گذاران بیمه‌های عمر انتفاعی این مبلغ را در تعیین ارزش واقعی بدهی‌ها، در نظر بگیرند؛
- روش حسابداری معاملات بیمه عمر، می‌بایست بر مبنای قانون توانگری تعیین شده باشد، بدین معنی که بدهی‌ها به گونه‌ای تقویم شوند که منافع بیمه‌گذاران همواره مشخص بوده و اثرات بر توانگری نشان داده شود؛
- مطابق قوانین انگلستان، به منظور جبران فشار معاملات جدید بیمه‌ای، هزینه‌های جذب پرتفوی به تعویق انداخته می‌شوند زیرا شرکت‌های بیمه ملزم هستند، طبق قانون توانگری آن کشور، در ابتدای شروع بیمه‌نامه، مبلغ بدهی را بیش از حق‌بیمه دریافتی ذکر کنند؛
- مبالغی که از طریق اتکایی بازیافت می‌شوند و مربوط به بیمه عمر هستند باید بر مبنای تعیین شوند که با تعیین بدهی‌های مربوطه هماهنگی داشته باشند، به گونه‌ای که مبلغ خالص نمایانگر میزان بدهی شرکت بیمه باشد. بنابراین تغییر نحوه تعیین میزان بدهی، موجب تغییر دارایی‌های اتکایی مربوطه می‌شود. میزان تغییر دارایی بستگی به شرایط قرداد اتکایی دارد؛
- برای تمام بیمه‌های عمر، بهترین مبنا برای تعیین بدهی شرکت ناشی از تعهدات آپشن‌ها و تضامین به بیمه‌گذاران، روش ارزش زمانی است؛
- تعهدات به بیمه گران عمر باید بطور جداگانه از ذخایر فنی، در ترازنامه نشان داده شود؛
- حسابهای مربوط به طرح‌های بازنشستگی (اجباری و اختیاری) باید تحت سرفصل (یا عنوان) طرح بازنشستگی تعریف شده و به طور جداگانه تعهدات و دارائی های آن افشا شوند؛
- شرکت‌های بیمه می‌بایست حسابداری ابزارهای مشتقه تعبیه شده را از قرارداد‌های اصلی جدا نماید و آنها را با ارزش واقعی و عادلانه (مناسب) شامل پرداخت‌های مناسب و عادلانه (واقعی) در صورت‌حساب سود و زیان در نظر بگیرند؛
- بیمه‌گر در پایان دوره گزارشگری بایستی کفایت استفاده از تضمین حال یا به روز ازجریان نقدی آتی قرارداد بیمه را برای تشخیص کفایت آتی دارائی‌ها در قبال بدهی‌ها را محاسبه نماید. اگر ارزشیابی‌ها نشان‌ دهد که مبلغ بدهی بیمه‌ای بیش از دارائی‌ها است بایستی در صورت سود و زیان موضوع نشان داده شده و از حقوق صاحبان سهام کاسته شده و از تقسیم سود به همان میزان جلوگیری شود؛
- ممکن است مواردی به عنوان سود تضمین شده در بیمه‌نامه ها گارانتی شوند که بطور جداگانه از اقسام مشارکت‌های احتیاطی شناسایی می‌شوند اما احتیاجی به اینکار نیست. اگر صادرکننده آنها را بطور جداگانه شناسایی نکند می‌تواند در کل قرارداد به عنوان تعهد شناسایی شود. اگر صادر کننده آنها را بصورت جداگانه طبقه بندی نماید می‌تواند موارد گارانتی را به عنوان تعهد قطعی در نظر بگیرد؛
- حق‌بیمه‌های قراردادهای بیمه عمر جزو درآمد محسوب می‌شوند و خسارات قرادادهای بیمه عمر، هزینه هستند. هر دوی این موارد باید به طور جداگانه در صورت جامع درآمد ذکر شوند ولی ودیعه حق‌بیمه‌های ( مبلغ ذخیره و یا سپرده ) قرادادهای بیمه عمر درآمد و ودیعه خسارات این قرادادها خسارت به حساب نمی‌آیند، بلکه به عنوان تغییرات تعهدات بیمه عمر محسوب می‌گردند؛
- تعهدات ناشی از قراداهای بیمه عمر (بدهی‌های بیمه عمر) به عنوان بدهی‌ها محسوب می‌شوند و در آخرین روز گزراش محاسبه می‌شوند. بدهی‌های بیمه عمر بر مبنای یکی از دو روش ذیل محاسبه می‌گردد:
الف) ارزش حاضر خالص دریافتی‌های آتی از بیمه‌گذار و پرداختی ها به وی که شامل سود مشارکت، ذخیره‌های احتیاطی برای ابطال کردن بیمه‌نامه قبل از موعد مقرر به علاوه حاشیه سود (بر مبنای فرضیه بهترین برآورد)
ب) سود انباشه بیمه‌گذاران بعد از تعیین سهم هزینه‌ها
در صورتی‌که نتیجه حاصل تفاوت فاحشی با روش ارزش حاضر خالص بند الف نداشته باشد و تاثیر تغییرات در بدهی‌های بیمه عمر ناشی از تفاوت بین تجارب واقعی و فرضی باید در زمان ارائه گزارش در صورت درآمد کل به‌ عنوان درآمد یا هزینه درج گردد.
- تعیین روش های اندازه‌گیری منافع، دارائی ها و بدهی های ناشی از قراردهای بیمه های زندگی باید به گونه باشد که ضمن پیروی از روش های تجویز شده استاندارد IFRS شفاف ترین تصویر را از نتیجه عملیات در اختیار استفاده کنندگان از صورت‌های مالی قرار دهد.
موارد فوق، مرتبط با حسابداری بیمه های عمر، از استانداردهای ترجمه شده استخراج شده است و بدیهی است برای بهره برداری از آنها به منظور تهیه استاندارد حسابداری بیمه های زندگی می‌بایست شرایط بازار بیمه کشور و سایر استانداردهای حسابداری در نظر گرفته شود.
با عنایت به اینکه مقرر شده است شرکت‌های بیمه گزارشات مالی خود را بر اساس استاندارد گزارشگری بین‌المللی مالی IFRS تهیه و ارائه نمایند و با توجه به اینکه بر اساس استاندارد جدید شماره 17 آن که در مورد شرکت‌های بیمه است، روش هایی برای گزارشگری حسابداری ویژه بیمه‌های زندگی ارائه شده است که می توان از آن برای تهیه استاندارد ملی بیمه های زندگی استفاده نمود.
هرچند تدوین هرگونه استاندارد حسابداری در کشور برعهد سازمان حسابرسی و بر اساس نظر مراجع حرفه‌ای از جمله انجمن حسابداران خبره و جامعه حسابداران رسمی است، ولی نباید این موضوع را فراموش نمود که هرگونه استاندارد برای حسابداری شرکت‌های بیمه می بایست بر اساس تجربیات بازیگران اصلی این صنعت تهیه گردد زیرا مبنای قانونی انجام عملیات حسابداری و ارائه نمونه صورت‌های مالی، صرفاً مصوبه شورای عالی بیمه است. بر این اساس تهیه رهنمودی ابتدای برای رعایت موازین و استاندارهای بیمه‌های زندگی با استفاده از این پژوهش و سایر تحقیقات انجام شده توسط مراجع حرفه ای و تخصصی حسابداری با کمک متخصصین مالی صنعت بیمه تحت نظارت بیمه مرکزی بهترین راه برای دستیابی به یک استاندارد ملی در مورد حسابداری بیمه های زندگی است که تمامی موازین گزارشگری بین‌اللملی را در برخواهد داشت و تصویری حقیقی و قابل اتکاء از نتایج عملیات مالی شرکت‌های بیمه در این رشته بیمه‌ای را ارائه خواهد نمود.
کلمات کلیدی :
تفکیک حساب معاملات بیمه‌های زندگی، بیمه‌های عمر، حسابداری بیمه، استانداردهای حسابداری بیمه‌های زندگی، قراردادهای بلندمدت، آئین‌نامه شورایعالی بیمه



دریافت کامل فایل طرح در قالب PDF (حجم : 4.21 مگابايت)


این طرح تاکنون: 472مرتبه دانلود شده است.
 



بازگشت




کلیه حقوق این پايگاه متعلق به پژوهشكده بيمه وابسته به بیمه مرکزی جمهوري اسلامي ايران بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است