پنجشنبه بيست و سوم آبان 1398 - 2019/Nov/14
logo-samandehi
ساز و کار ارائه محصولات بیمه خرد

خلاصه مدیریتی

در این طرح تلاش شده است که علاوه بر ارائه تعاریف و کلیاتی درباره محصولات بیمه‌ خرد، موضوعاتی چون مقررات و نظارت بر بیمه‌های خرد، مدل‌های کسب‌وکار برای ارائه این نوع از بیمه‌ها و نیز محصولات رایج بیمه خرد در کشورهای مختلف، به تفصیل مورد بررسی قرار بگیرند. طبق یافته‌های تحقیق، گرچه در کشورهای مختلف رویکردهای متفاوتی در رابطه با نظارت بر بیمه‌های خرد وجود دارند، اما توصیه‌ها و تجربه‌های موجود در این زمینه، بیشتر بر مبنای نظارت مبتنی بر ریسک هستند. هم‌چنین در زمینه روش ارائه، مدل مشارکتی یا بیمه‌گر- واسطه بیش از سایر مدل‌ها مورد توجه بوده است.

1- تعاریف و کلیات بیمه خرد

الف) تعریف بیمه خرد: بیمه خرد، محصول بیمه‌ای خاص اقشار کم‌درآمد و آسیب‌پذیر است که مانند بیمه‌های متعارف از این افراد و اموال و کسب‌وکارشان در برابر برخی ریسک‌ها محافظت به عمل می‌آورد. بهترین و جامع‌ترین تعریفی که از بیمه‌های خرد ارائه شده است، مربوط به سازمان جهانی کار است که آن را سازوکاری برای حمایت از افراد فقیر در برابر ریسک (حادثه، بیماری، مرگ در خانواده، فجایع طبیعی و ...) در ازای پرداخت حق بیمه که متناسب با نیازها، درآمد و سطح ریسک  این افراد است، می‌داند.

بیمه‌های خرد تفاوت‌هایی با بیمه‌های متعارف دارند که مهم‌ترین این تفاوت‌‌ها در ویژگی‌های محصول، نحوه پرداخت حق بیمه، سیستم توزیع، مشخصات بازار هدف و مدیریت خسارات می‌باشد. ویژگی‌های خاص این محصولات بیمه‌ای شامل طراحی ساده آن، طرح‌های پرداخت منعطف (به دلیل جریان‌های درآمدی نامنظم یا فصلی مشتریان) و لزوم پردازش شفاف خسارات (به دلیل عدم آگاهی یا کم‌ بودن سواد مالی و بیمه‌ای بازار مشتریان) می‌باشد.

ب) مشتریان و کانال‌های توزیع: مشتریان بالقوه بیمه خرد عمدتا شامل کارگران بخش غیررسمی کار (که فاقد پوشش تامین اجتماعی هستند) و زنان و کودکان بی‌سرپرست یا بدسرپرست هستند. هم‌چنین مددجویان نهادهای حمایتی و خیریه‌ها نیز می‌توانند تحت پوشش بیمه‌های خرد قرار بگیرند.

برای ارائه بیمه‌های خرد، انتخاب کانال توزیع مناسب اهمیت زیادی دارد. بیمه‌های خرد برای این‌که برای افراد کم‌درآمد قابل استطاعت شوند، باید کاهش هزینه را سرلوحه کار خود قرار دهند. توزیع این نوع بیمه از طریق کانال‌هایی مانند نمایندگی یا کارگزاری‌ها که در صنعت بیمه بازرگانی عرف هستند، مستلزم صرف هزینه‌های فراوان است و بنابراین راهکاری که برای این مسئله اندیشیده شده، استفاده از کانال‌های توزیع غیرمتعارف می‌باشد. کانال‌های بهینه توزیع موجب دسترسی به بازاری بزرگ، پایین‌ نگه داشته شدن هزینه توزیع و ایجاد یکپارچگی می‌شود. مهم‌ترین کانال‌هایی که در حال حاضر برای توزیع بیمه خرد در کشورهای مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند، شامل موسسات مالی (به ویژه موسسات مالی ارائه دهنده خدمات مالی خرد)، سازمان‌های جامعه‌محور، خرده‌فروشی‌ها، اپراتورهای تلفن همراه، کارفرمایان و فروش مستقیم می‌باشند. البته ارائه‌دهندگان خدمات مراقبت سلامت، دفاتر پست و شرکت‌های صنایع همگانی نیز از جمله کانال‌های توزیع مناسب بیمه خرد هستند.

در توسعه بیمه‌های خرد، برخی نهادها و سازمان‌های بین‌المللی همکاری می‌کنند که از آن جمله می‌توان به سازمان بین‌المللی کار، بانک‌جهانی، شبکه بین‌المللی فرصت‌ها، شبکه بیمه خرد و صندوق بین‌المللی توسعه کشاورزی اشاره کرد.

ج) نقش بیمه‌های خرد در نظام تامین اجتماعی: موضوعی که می‌تواند جالب توجه باشد، نقش بیمه‌های خرد در طرح‌های تامین اجتماعی است. برای ارتباطات بالقوه میان حمایت اجتماعی و بیمه خرد، پنج حالت ممکن وجود دارد:

-         جانشین: جانشینی برای بیمه اجتماعی در جاهایی که دولت ظرفیت یا تمایل سیاسی به بسط دادن بیمه‌های اجتماعی به افرادی که تحت پوشش بیمه‌های اجتماعی نیستند، ندارد.

-          گزینه جایگزین: در مواقعی که به علت تناسب با نیازها و توانایی‌های خاص گروه‌های کم‌درآمد، بیمه خرد جذاب‌تر از سایر برنامه‌های حمایت اجتماعی است.

-         پیوند: بیمه خرد وظایف عملیاتی کلیدی مانند ثبت نام، دریافت سهم حق بیمه، پرداخت مزایا و مدیریت خسارات را بر عهده می‌گیرد و بیمه اجتماعی به پذیره‌نویسی ریسک می‌پردازد.

-         مکمل: در جایی که بیمه اجتماعی در صورت وقوع ریسک، فقط بخشی از هزینه‌های متحمل‌شده را پوشش می‌دهد.

-         تکمیلی یا اضافی: به مزایای ارائه‌شده تحت پوشش بیمه اجتماعی، مزیتی اضافه می‌کند.

2- مدل‌های کسب‌وکار بیمه خرد

 دسته‌بندی مدل‌های کسب‌وکار برای بیمه‌های خرد، بر اساس نوع نهادهایی است که در ارائه این نوع بیمه مشارکت دارند که مهم‌ترین و رایج‌ترین آن‌ها شامل بیمه‌گران بازرگانی، تعاونی‌ها یا سازمان‌ها و انجمن‌های متقابل و سازمان‌های جامعه‌محور هستند.

-         مدل بیمه‌گران بازرگانی: در این روش، بیمه‌گران بازرگانی از طریق مدل مشارکتی (بیمه‌گر- واسطه) به ارائه بیمه خرد می‌پردازند و در این راه با موسسات مالی، فروشگا‌ه‌های خرده‌فروشی، سازمان‌های مردم‌نهاد، شبکه‌های تلفن همراه فروشگاه‌های خرده‌فروشی، دفاتر پست و کیوسک‌های کامپیوتر و اینترنت مشارکت می‌کنند. این بیمه‌گران کم‌وبیش بر محصولات بیمه عمر تمرکز دارند که دارای ریسک کمتری است، مدیریت آن آسان‌تر است و بنابراین به احتمال بیشتری به سودآوری می‌رسد.

-         مدل تعاونی: مدلی است که در آن ارائه‌دهنده و دریافت‌کننده خدمت یکی هستند. به همین دلیل برخی ریسک‌ها کاهش می‌یابند و کارایی هزینه‌ای زیادی ایجاد می‌شود. در این مدل، بیمه‌نامه معمولا منعکس‌کننده نیازها و ترجیحات اعضایی است که در تیم مدیریت و توسعه محصول نماینده دارند. این ویژگی به آن‌ها اجازه می‌دهد به سرعت به مقیاس زیاد دست یابند و از نظر مالی به ثبات برسند.

-         مدل سازمان‌های جامعه‌محور: در این مدل، سازمان‌های اجتماعی محلی، موسسات مالی خرد و سازمان‌های مردم‌نهاد یا تعاونی‌ها، مشترکا بیمه‌های خود را توسعه داده و توزیع می‌کنند. سازمان جامعه‌محور، ریسک را یک‌کاسه، مدیریت و جذب می‌کند. این مدل موجب ایجاد مالکیت قدرتمند سازمان و بیمه‌گذاران عضو می‌شود و به دلیل مشارکت جامعه و پایش افراد مشابه، باعث کاهش هزینه‌های اطلاعات و اجرای کار (هزینه‌های مبادله) و نیز کم‌تر شدن احتمال انتخاب نامساعد و مخاطرات اخلاقی می‌شود. این بیمه‌گران نوعا تحت حاکمیت مقررات بیمه‌ای قرار ندارند. طرح‌های جامعه‌محور به‌طور کلی محلی هستند و مقیاس کوچکی دارند، اعضای خود را به صورت داوطلبانه انتخاب می‌کنند و در حوزه‌های جغرافیایی محدودی فعال هستند. بازار هدف آن‌ها کارگران غیررسمی، از جمله کشاورزان و افرادی هستند که خوداشتغالی دارند. علاوه بر این‌ها، ویژگی دیگر این طرح‌ها این است که اعضای همگنی دارند. این ویژگی باعث می‌شود که نتوانند به قدر کافی ریسک را در میان گروه‌ها تنوع بخشند و میان گروه‌های فقیرتر و غنی‌تر اقدام به کمک یارانه‌ای متقابل کنند. هم‌چنین مستعد انتخاب نامساعد می‌شوند.

3- محصولات رایج بیمه خرد

الف) بیمه عمر: اگر نهادی بخواهد به ارائه محصولات بیمه خرد بپردازد، بیمه عمر محصولی است که محل خوبی برای شروع می‌باشد. سهولت ارائه بیمه عمر به این علت است که بررسی ریسک بیمه‌شده (که در این‌جا مرگ است) آسان است، تقلب در آن دشوار بوده و برای هر شخص تنها یک بار رخ می‌دهد و ریسک مخاطرات اخلاقی آن هم پایین است. پایه‌ترین محصول خرد بیمه عمر، بیمه عمر اعتباری است. محصولات بیمه عمر خرد پیشنهادی به شرح جدول 1 هستند.

جدول 1- محصولات بیمه خرد پیشنهادی

ردیف

نام محصول

نوع

شرح

1

عمر اعتباری

اعتباری

پوشش برای معوقات وام، در صورت فوت قرض‌گیرنده

2

ازکارافتادگی اعتباری

اعتباری

پوشش برای معوقات وام در صورت ازکارافتادگی دائم قرض‌گیرنده

3

مزایای اضافی

زمانی

یک بیمه‌نامه عمر زمانی که مرتبط با بازه زمانی وام است. اگر قرض‌گیرنده در طول دوره وام فوت کند، ذینفعان او پرداختی ثابتی را دریافت خواهند کرد تا هزینه‌های کفن و دفن و سایر هزینه‌های فوری ضروری را پوشش دهند. نام این بیمه‌نامه به این دلیل است که با بیمه عمر اعتباری (و شاید با ازکارافتادگی اعتباری) فروخته می‌شود و بنابراین مزایای آن علاوه بر معوقات وام است که توسط بیمه‌نامه دیگر پوشش داده می‌شود.

4

عمرهای اضافی

زمانی

این بیمه‌نامه همیشه با بیمه‌نامه مزایای اضافی فروخته می‌شود و تعداد مشخصی از اعضای دیگر خانواده را پوشش می‌دهد. زمان بیمه‌نامه مرتبط با زمان وام است.

5

ادامه‌دار

زمانی

این بیمه‌نامه زمانی قابل تمدید یک ماهه، ادامه بیمه‌نامه مزایای اضافی است. اگر مشتری موسسه مالی بخواهد بدون قرض‌گرفتن وام دیگری، پوشش بیمه‌ای داشته باشد، می‌تواند این محصول را در پایان دوره وام خود بخرد.

ب) بیمه درمان: بیمه درمان اصلی‌ترین محصول بیمه‌ای مورد نیاز خانوارهای کم‌درآمد است، اما ارائه بیمه در برابر ریسک‌های سلامت، در مقایسه با ارائه بیمه‌های عمر، چالش‌های متفاوت و پیچیده‌تری را برای ارائه‌دهندگان ایجاد می‌کند. محصولات بیمه درمان خردی که وجود دارند، محدود هستند، پوشش نسبتا کمی دارند و در برخی موارد هزینه آن‌ها از طریق اهداکنندگان و یارانه تامین می‌شود. بااین‌وجود، موسسات طرح‌های زیادی را ارائه می‌کنند. در حوزه بیمه‌های خرد، درمان سرپایی، بستری در بیمارستان و بیمه‌نامه‌های جامع، در بسیاری از کشورها در دسترس هستند. پوشش بیمه درمان می‌تواند یا کامل باشد و در آن هزینه کامل خدمات توسط طرح بیمه‌ای پرداخت شود، یا جزئی باشد و به نیازهای بیمه‌گذاران و بیمه‌گر و ظرفیت بیمه‌گذار برای پرداخت حق بیمه بستگی داشته باشد.

ج) بیمه اموال: بر خلاف بیمه‌های عمر و درمان، که نهادها و شرکت‌های بسیاری، تمایل به ارائه آن به خانوارهای کم‌درآمد دارند، شرکت‌های معدودی اقدام به ارائه بیمه برای ریسک‌های اموال می‌کنند که این باعث شده هم در اموال شخصی و هم در دارایی‌های مربوط به کسب‌وکار، ریسک‌های خانواده‌های کم‌درآمد بدون بیمه باقی بمانند. بیمه‌نامه‌های خرد اموال، غالبا آتش‌سوزی و فجایع طبیعی را پوشش می‌دهند. پتانسیل مخاطرات اخلاقی و به ویژه تقلب، برای دارایی‌هایی که نوعا تحت مالکیت افراد کم‌درآمد قرار دارند، می‌تواند بالا باشد. ریسک‌های تحت پوشش یک بیمه‌نامه اموال، می‌تواند از همه ریسک‌ها تا تنها یک ریسک خاص، مانند خسارت ناشی از آتش یا سیل متغیر باشد. اگرچه پوشش همه ریسک‌ها، مزایای جامع‌تری را به بیمه‌گذار ارائه می‌کند و اداره آن می‌تواند برای ارائه‌دهنده ساده‌تر باشد (زیرا نیازی به بررسی علت خسارت ندارد)، اما تجربیات نشان می‌دهند که ارائه این نوع پوشش به اقشار کم‌درآمد، با مبنایی که از نظر مالی پایدار باشد، دشوار است.

4- مقررات و نظارت بیمه‌های خرد

 شکی وجود ندارد که نهادهای ارائه‌کننده محصولات و خدمات بیمه خرد، برای انجام عملیات خود نیازمند برخی قوانین و مقررات می‌باشند و دولت و نهاد ناظر باید مقررات احتیاطی لازم را برای اطمینان از بقای ارائه‌دهنده و محافظت از حقوق مصرف‌کنندگان تدوین کنند.

یکی از ویژگی‌های مقرراتی بیمه خرد این است که حوزه‌های قانونی مختلفی بر آن تاثیر دارند؛ یعنی علاوه بر قوانین و مقررات بیمه‌ای، مواردی چون قوانین و مقررات مربوط به موسسات خصوصی هم بر ارائه این بیمه‌ها اثر دارند و حتی گاهی این مقررات بیشتر از قوانین بیمه‌ای بر ارائه‌دهنده بیمه خرد اثر می‌گذارند؛ زیرا مانع قرار گرفتن آن‌ها در زیر چتر قوانین بیمه‌ای می‌شوند. این حالت مثلا وقتی وجود دارد که یک سازمان مردم‌نهاد، تصمیم دارد خدمات بیمه خرد را به مشتریانش ارائه ‌کند، اما با عنوان همین سازمان نمی‌تواند تحت قوانین بیمه قرار بگیرد؛ زیرا این قانون فقط برای موسسات بازرگانی به کار می‌رود.

الف) تجربیات کشورها: از جمله چالش‌هایی که مقررات برای ارائه بیمه‌های خرد ایجاد می‌کنند، می‌توان به الزامات بالای حداقل سرمایه، الزامات فراوان نمایندگی و مقررات مربوط به جزییات بیمه‌نامه اشاره کرد. در هر حال، علی‌رغم چالش‌های مقرراتی پیچیده و گسترده، راهکارهایی وجود دارند که در کشورهای مختلف در حال اجرا هستند. در هر یک از کشورهای مورد بررسی این طرح، شیوه خاصی برای مواجهه با بیمه خرد وجود داشته است. به‌طور مثال نهاد ناظر بیمه هندوستان (IRDA)، شرکت‌های بیمه بازرگانی را ملزم به ارائه خدمت به فقرا کرد که در صورت ناکامی در رسیدن به اهداف مورد نظر، برای شرکت‌ها جریمه‌های مالی در نظر گرفته و در صورت تکرار تخلفات مجوز بیمه‌گر لغو می‌شد. IRDA جهت کمک به شرکت‌ها در انطباق با این الزامات، برای بیمه خرد مقررات جدیدی وضع کرد. این مقررات واسطه‌های جدیدی را با عنوان واسطه بیمه خرد ایجاد کردند که می‌توانستند یک سازمان مردم‌نهاد، موسسه مالی خرد یا هر سازمان جامعه‌محوری باشند که توسط بیمه‌گر منصوب می‌شد، تا از طریق اشخاص ویژه‌ای بیمه خرد را توزیع کند. مقررات بیمه خرد هند در سال 2005 وضع و در سال 2015 بازبینی شد و محدودیت‌های آن تا حدی کاهش یافت.

رویکرد نهاد ناظر بیمه آفریقای جنوبی در قبال بیمه‌های خرد، رسمی‌کردن بیمه‌های خرد غیررسمی کفن‌ودفن بود. در فیلیپین، یک نظام دو سطحی توسط نهاد ناظر بیمه ایجاد شد که شبیه محیط قانونی تامین مالی خرد بود. سطح اول مربوط به شرکت‌های بیمه متعارف است و سطح دوم متشکل از انجمن‌های منافع متقابل است. این انجمن‌ها شکلی نهادی هستند که توسط کمیسیون بیمه و در دامنه قانون بیمه برای ارائه بیمه‌های خرد ایجاد می‌شوند. برای ارائه‌دهندگان بیمه در این سطح، طی سه مرحله مقررات مجزایی وضع شده است.

ب) الزامات تدوین مقررات بیمه خرد: با توجه به مقرراتی که در کشورهای مختلف برای بیمه‌های خرد وضع شده‌اند، برای تدوین قوانین و مقررات برای این نوع از بیمه، برخی موارد باید مورد توجه قرار گیرند که عبارتند از:

-         تعریف محصولات و بازارها: اگر قرار باشد مقرراتی خاص برای محصولات و بازارهای بیمه‌ خرد اعمال شوند، آن محصولات و بازارها باید تعریف شوند. رویکردهایی که در این موضوع تا به حال به کار گرفته شده‌اند، شامل تعریف محصول، تعریف جمعیت هدف و تعریف موجودیت عهده‌دار ریسک است.

-         نحوه توزیع: از آن‌جایی که استفاده از کانال‌های توزیع متعارف برای بیمه‌های خرد به صرفه نیست، لازم است که سایر کانال‌های توزیع رایج برای بیمه‌های خرد در قانون مشخص شوند یا اگر قرار است نمایندگان اختصاصی برای بیمه خرد تاسیس شوند، کاهش الزامات نمایندگی مورد توجه قانون‌گذار قرار گیرد.

-         طراحی و قیمت‌گذاری محصول: در بیشتر کشورهایی که مقررات ویژه‌ای برای بیمه‌های خرد وجود دارد، مقررات خاصی در زمینه طراحی و قیمت‌گذاری محصول تدوین می‌شود. ساده بودن درک بیمه‌نامه، مدت پوشش، تعداد خطراتی که می‌توانند تحت پوشش یک بیمه‌نامه قرار گیرند، محدودیت نرخ (تعیین سقف حق بیمه یا یارانه حق بیمه) از جمله مواردی هستند که در این حیطه باید مورد توجه قرار گیرند.

-         مقررات احتیاطی و توانگری: الزامات سرمایه‌ای، منبع نگرانی بسیاری از بیمه‌گران خرد کوچک هستند و در اکثر موارد، الزامات سرمایه‌ای که در قانون بیمه‌های متعارف تعیین شده، برای بیمه‌گران خرد بسیار زیاد است و می‌تواند مانع رشد صنعت بیمه خرد شود. ضمن این‌که، الزامات مربوط به سرمایه اولیه می‌تواند مانعی برای ورود به بازار هم باشد. در این زمینه در کشورهای مختلف دو رویکرد وجود دارد: تعیین الزاماتی برابر با بیمه‌گران متعارف یا الزاماتی کمتر برای بیمه‌های خرد.

ج) دیدگاه انجمن بین‌المللی ناظران بیمه: انجمن بین‌المللی ناظران بیمه از سال 2006 و از طریق کارگروه مشترک با شبکه بیمه خرد، برای کمک به نهادهای ناظر کشورها در مواجهه با چالش‌های مربوط به سیاست‌های فراگیری بیمه‌ای، روی موضوعات مربوط به این حوزه کار می‌کند. در این راستا این انجمن تا سال 2012، سه گزارش موضوعی را منتشر کرده است:

-         گزارش موضوعی درباره مقررات و نظارت بیمه‌های خرد (ژوئن 2007)

-         گزارش موضوعی درباره مقررات و نظارت انجمن‌های متقابل، تعاونی‌ها و سایر سازمان‌های جامعه‌محور در افزایش دسترسی به بازارهای بیمه (اکتبر 2010)

-         گزارش کاربردی درباره مقررات و نظارت بازارهای بیمه فراگیر (اکتبر 2012) .

این انجمن در گزارش موضوعی خود درباره بیمه خرد در سال 2007، ICPهای همان سال را برای بیمه خرد تفسیر و ارزیابی کرده است. از دیدگاه IAIS، برخی از ICPها نیازی به انطباق با بیمه‌های خرد ندارند که شامل ICPهای شماره‌های 5، 7، 14، 15، 17، 27 و 28 می‌باشند. بااین‌حال، باید برخی اصلاحات و تعدیلات در ارزیابی و کاربرد سایر اصول لازم هستند تا در بخش بیمه خرد قابل استفاده باشند. اصولی که نیازمند بررسی بیشتر می‌باشند و احتمالا باید تفسیر خاص بیمه خرد برای آن‌ها صورت گیرد، که شامل ICPهای شماره 1 تا 4، 6، 8 تا 13 و 18 تا 27 می‌باشند.

 

5- پیشنهادات طرح

با توجه به مطالعات صورت‌گرفته و بررسی تجربه سایر کشورها و نهادهای بین‌المللی در حوزه بیمه‌های خرد، به منظور راه‌اندازی و ارائه محصولات بیمه خرد در ایران، پیشنهاداتی به شرح زیر ارائه می‌شوند:

الف) آموزش و اطلاع‌رسانی: مهم‌ترین موضوعی که در گام اول باید مورد توجه صنعت بیمه و بیمه مرکزی قرار گیرد، آگاه‌سازی عموم مردم، سیاست‌‎گذاران، خیرین و نهادهای توسعه‌ای و نیز فعالان اجتماعی و مسئولان حوزه حمایت و تامین اجتماعی درباره نحوه کارکرد و سهم بیمه خرد در حمایت اجتماعی است. بنابراین، اطلاع‌رسانی و آموزش، هم به صورت عمومی، هم برای بیمه‌گران و صنعت بیمه و هم به جمعیت هدف، اهمیت بسیار زیادی دارد.

ب) رسمی‌سازی بیمه‌های خرد غیررسمی: برای شروع فعالیت بیمه‌های خرد، ساده‌ترین راه، رسمی‌سازی بیمه‌های خرد غیررسمی است که توسط نهادهایی مانند بنیاد برکت یا بهزیستی ارائه می‌شوند. چراکه از قبل مشتریان و برخی سازوکارهای آن‌ها مشخص هستند و نیازی نیست که کار از صفر آغاز شود.

ج) مدل‌های کسب‌وکار:

-         مدل بیمه‌گران بازرگانی: چنان‌چه قرار باشد کار برای بیمه‌های خرد از صفر شروع شود، بیمه‌گران بازرگانی محل مناسبی برای این کار هستند. مزیت بزرگ شرکت‌های بیمه بازرگانی این است که از قبل دارای دانش فنی بیمه‌ای هستند و نیازی به آموزش و تخصیص منابع در این زمینه ندارند. اما موضوع مهم درباره این شرکت‌ها این است که هدف اول آن‌ها سودآوری است. بیمه‌های خرد حاشیه سود کمی دارند و بنابراین نیازمند کارایی هزینه‌ای هستند تا سود بیشتری کسب کنند. بنابراین، برای ارتقای کارایی خود از کانال‌های توزیع غیرمتعارف استفاده می‌کنند. آن‌ها به دلیل روابطی که از قبل با مشتریان ایجاد کرده‌اند، به مصرف‌کنندگان اجازه می‌دهند بیمه را از سازمان‌ها و افرادی خریداری کنند که به آن‌ها اعتماد دارند. این مشارکت‌ها می‌توانند منجر به نتایج برد- برد برای هر دو طرف شوند، بدین نحو که بیمه‌گران بازرگانی قادر می‌شوند به سرعت بازاری بزرگ را به دست آورند و هزینه‌های خود را کاهش دهند و در عین حال موسسات مالی، سازمان‌های مردم‌نهاد و سایر کانال‌های توزیع می‌توانند بدون تقبل ریسک یا رعایت الزامات قانونی، به مشتریان خود بیمه بفروشند.

-         مدل تعاونی: دومین مدل پیشنهادی برای ارائه بیمه‌های خرد، ارائه بیمه‌های خرد در قالب تعاونی است. در این مدل:

o        چون بيمه‌گذاران خودشان سهامداران اين شركت‌ها هستند، موضوع تضاد منافع و مسئله مخاطرات اخلاقي از بین می‌رود یا دست کم کاهش می‌یابد و علاوه بر آن، هزينه‌هاي اداري نيز كاهش مي‌يابد.

o       طبق اصول تعاوني، مديران و كاركنان حداقل كارمزدها را دريافت مي‌‌کنند؛ زيرا اولا اساس تشكيل اين نوع شركت‌ها بر تعاون و كمك متقابل به يكديگر است كه انگيزه‌هاي مالي را در مديران كاهش مي‌دهد و ثانیا، سود حاصل شده كه مازاد هزينه‌ها بر درآمدهاست، بين بيمه‌گذاران كه مديران و كاركنان از جمله آنان هستند، تقسيم مي‌شود؛ لذا هزينه اداري كمتر به معناي دريافت حق‌السهم بيشتري از سود است.

o       حق بيمه‌ها به حداقل كاهش مي‌يابد، زيرا با كاهش هزينه‌ها و افزايش كارايي شركت و اين‌كه اساس اين نوع شركت‌هاي بيمه بر كمك كردن هرچه بيشتر به اقشار كم‌درآمد و ضعيف جامعه است و نه كسب سود بيشتر، اين امكان وجود دارد كه حق بيمه‌ها را تا جايي كه امكان دارد، كاهش داد تا اهداف مدنظر آن شركت تعاوني بيشتر محقق گردد.

د) محصولات: محصولات بیمه عمر به ویژه عمر اعتباری، آسان‌ترین و بهترین محصول برای شروع بیمه‌های خرد هستند. زیرا ارزیابی ریسک در آن‌ها آسان‌تر و خطر انتخاب نامساعد و مخاطرات اخلاقی کمتر است. در بسیاری از کشورهای مورد مطالعه، بیمه عمر اعتباری به صورت اجباری با وام‌های خرد فروخته می‌شوند. برای ارائه بیمه‌های درمان نیز، سازمان‌های دولتی ارائه‌دهنده خدمات سلامت، به ویژه خانه‌های بهداشت و مراکز بهداشت‌ روستاها می‌توانند شریک توزیع بیمه‌گران درمان باشند. هم‌چنین، رسمی‌سازی بیمه‌هایی که توسط سازمان بهزیستی یا بنیاد برکت ارائه می‌شوند و نیز استفاده از تجربیات این دو نهاد در زمینه ارائه بیمه‌های درمان نیز می‌تواند شروع مناسبی برای ارائه بیمه‌های خرد درمان باشد.

ه) مقررات و نظارت: یک پیشنهاد در زمینه نظارت، اجبار بیمه‌گران بازرگانی به ارائه بیمه‌های خرد است که باید تمهیدات لازم برای آن اندیشیده شود. هم‌چنین، الزام به رسمی‌شدن بیمه‌های خرد غیررسمی نیز می‌تواند برای شروع کار بیمه‌های خرد راهکار مناسبی باشد.

برای فرایند طراحی چارچوب مقرراتی بیمه خرد، بیمه مرکزی در ابتدای کار  می‌تواند سه رویکرد را اتخاذ کند:

1-    رویکرد کارکردی که بیمه خرد را به عنوان فعالیتی مجزا می‌بیند (یک محصول خاص با قواعد خاص).

2-    رویکرد نهادی که بر ارائه‌دهندگان خاص بیمه خرد متمرکز است که نوع خاصی از بیمه‌گران باشند که فقط به منظور ارائه بیمه خرد تاسیس می‌شوند.

3-    ترکیبی از این دو رویکرد.

در صورت تمایل شرکت‌های بیمه موجود به ارائه بیمه‌های خرد، در مراحل ابتدایی، روش اول مناسب‌تر است و به توسعه سریع‌تر آن کمک می‌کند. در مراحل بعدی، بسته به توسعه صنعت و ظرفیت‌ها و لحاظ کردن مواردی چون تعداد کاندیداهای علاقمند به ارائه بیمه خرد و نیز ظرفیت بیمه مرکزی، رویکرد دوم یا رویکرد ترکیبی هم می‌توانند اجرا شوند.

در مجموع، برای نظارت و مقررات‌گذاری بیمه‌های خرد، رویکرد رایج و توصیه‌شده توسط نهادهای بین‌المللی، نظارت مبتنی بر ریسک است و با توجه به ریسک‌های کوچک‌تر بیمه‌های خرد، بهتر است الزامات سهل‌تر و کمتری برای ارائه‌دهندگان وضع شود تا با توسعه بازار این نوع از بیمه‌ها، کل بازار بیمه توسعه یابد.

 



دریافت کامل فایل طرح در قالب PDF (حجم : 4.48 مگابايت)


این طرح تاکنون: 89مرتبه دانلود شده است.
 



بازگشت





  
کلیه حقوق این پايگاه متعلق به پژوهشكده بيمه وابسته به بیمه مرکزی جمهوري اسلامي ايران بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است