مطالعه تطبیقی شرایط عمومی بیمه نامه آتش سوزی و ارائه پیشنهادهای اصلاحی      10/22/2015

آذین السادات استاد رمضان

دکتر علیرضادقیقی اصلی, دکتر احمدرضا انصاری, علی اکبر پارسا, عباس گلچینیان, غلامعلی ثبات, علی صادقخانی

شماره 21

خلاصه مديريتي



ازبيمه آتش‌سوزي به عنوان يکي از رشته هاي بيمه هاي اموال و مسئوليت با پوشش خطرات آتش‌سوزي، صاعقه، انفجار و ... داراي اهميت گسترده‌اي مي‌باشد. بيمه‌هاي آتش‌سوزي نقش بسيار مهمي در حمايت از فعاليت‌هاي اقتصادي از طريق تحت پوشش قراردادن اموال مختلف از منازل مسکوني تا اماکن تجاري، کارگاه ها، کارخانجات، کالاها، ماشين آلات، انبارها و ... دارد.
شرايط عمومي بيمه‌نامه آتش‌سوزي مي‌بايست به گونه اي تدوين گردد که طرفين قرارداد، با مطالعه آن بتوانند به‌طور شفاف و به دور از ابهامات و امکان تفسيرهاي متفاوت، از شرايط و قوانين حاکم بر بيمه‌نامه و همچنين از وظايف و اختيارات خود کاملاً آگاهي يابند. شرايط عمومي بيمه‌نامه آتش‌سوزي طي آيين‌نامه شماره 21، توسط شوراي عالي بيمه در 27?8?1366 تصويب گرديد. با توجه به تحولات روز افزون مراکز صنعتي و غيرصنعتي و پيدايش نيازمندي‌هاي جديد و به ويژه وجود برخي مغايرت‌ها با قانون بيمه اين آيين‌نامه نيازمند بررسي مجدد و بازنگري است.
به عنوان نمونه از مغايرت‌هاي مذکور، در بخشي از ماده 18 (تشديد خطر) آيين‌نامه 21 بيان شده است که در صورت تحقق خطر چنانچه بيمه‌گذار از عوامل تشديدکننده خطر آگاه بوده باشد و بيمه‌گر را از اين موضوع مطلع نکرده باشد بيمه‌گر تنها خسارت پرداختي را کاهش مي‌دهد، در حالي که طبق ماده 12 قانون بيمه، چنانچه بيمه‌گذار عمداً از اظهار مطلبي خودداري نموده باشد، به گونه‌اي که از اهميت خطر در نظر بيمه‌گر بکاهد، بيمه‌نامه باطل مي‌شود. لذا اين موضوع خلاف ماده 12 قانون بيمه مي‌باشد.
همچنين ماده 9 آيين‌نامه 21 که اظهار مطالب خلاف واقع و يا کتمان حقايق به صورت عمدي را فقط در پاسخ به پرسش هاي بيمه‌گر مشمول ابطال بيمه‌نامه دانسته است در صورتي که در ماده 12 قانون بيمه چنين قيدي وجود ندارد و هرگونه اظهارات خلاف واقع و يا کتمان حقايق عمدي، صرفنظر از پرسش و يا عدم پرسش بيمه گر، موجب ابطال بيمه‌نامه مي‌باشد. صرف نظر از مغايرت‌هاي مذکور برخي موارد ديگر که در ادامه اين خلاصه مديريتي در بخش ساير اصلاحات پيشنهادي آمده است، لزوم بازنگري در شرايط عمومي مزبور را توجيه مي‌نمايد.
مطالعات خارجي
در اين پژوهش تجارب و قوانين و مقررات بيمه آتش‌سوزي شش کشور منتخب ايالات متحده امريکا، انگلستان، سنگاپور، کانادا، ژاپن و مالزي، با استفاده از منابعي نظير آيين نامه، قوانين و مقررات صنعت بيمه ايالات متحده آمريکا، قانون بيمه آتش‌سوزي انگلستان، قوانين بيمه اي سنگاپور، قانون بيمه کانادا، قانون بيمه در ژاپن مطالعه شده است. همچنين شرايط عمومي بيمه‌نامه هاي آتش‌سوزي شرکت‌هاي بيمه‌اي معتبر و فعال کشورهاي مذکور شامل Pacific، Lloyds، Kay International، SGI، AXA، MSIG و ZURICH بررسي شده است. بعد از دسته‌بندي موضوعي و تحليل مطالب، مهمترين مولفه‌هاي آن‌ها استنتاج گرديد که برخي از آن‌ها در جدول 1 آمده است:

جدول 1. بررسي تطبيقي

محورها

مطالعات خارجي

آيين نامه 21

اساس قرارداد

در انگليس، کانادا و مالزي اعلام موارد مغاير بين پيشنهاد بيمه‌گذار و بيمه‌نامه پس از صدور بر عهده بيمه‌گذار مي‌باشد.

ماده 1- اساس قرارداد

«.............. آن قسمت از پيشنهاد كتبي بيمه‌گذار كه مورد قبول بيمه‌گر واقع نگرديده و كتباً به بيمه‌گذار همزمان با صدور بيمه‌نامه اعلام گرديده‌است جز تعهدات بيمه‌گر محسوب نمي‌گردد.»

ذي‌نفع

در آمريکا، انگليس و کانادا حالت‌هاي مختلف ذيحق بودن افراد ذي‌نفع و گستره شمول آن‌ها نظير مالک، صاحبان حقوق، مرتهن و. .. تصريح شده است.

ماده 4- ذي‌نفع

«ذينفع هر شخص حقيقي يا حقوقي مذكور در اين بيمه نامه اعم از بيمه‌گذار مي‌باشد ......»

مدت بيمه

در آمريکا، انگليس و کانادا زمان شروع و انقضاي بيمه‌نامه 1 دقيقه بامداد (نيمه شب تاريخ مذکور در بيمه‌نامه ) تعيين شده است.

ماده 6 - مدت بيمه

«مدت بيمه از ساعت ?? روزي كه به عنوان تاريخ شروع در بيمه‌نامه قيد گرديده است آغاز و در ساعت ?? روز تاريخ انقضاء بيمه‌نامه خاتمه مي‌يابد مگر آن كه خلاف آن در بيمه‌نامه تصريح شده باشد.»

اعلام تغيير ارزش مورد بيمه

در آمريکا، کانادا و ژاپن لزوم اطلاع‌رساني بيمه‌گذار به بيمه‌گر راجع به هرگونه تغيير در ارزش مورد بيمه اعم از کاهش يا افزايش به صراحت بيان شده است.

ماده??-  كاهش ارزش مورد بيمه

«در صورتي كه بهاي اموال بيمه‌شده بطور محسوس از ارزش مورد بيمه كمتر شود بيمه گذار موظف است موضوع را بدون تأخير به اطلاع بيمه‌گر برساند..................»

تشديد خطر

در آمريکا و مالزي به عوامل مؤثر در تشديد خطر مثل تغيير کاربري مورد بيمه اشاره شده است.

ماده 18 تشديد خطر

«هرگاه در مدت بيمه تغييراتي در كيفيت و يا وضعيت مورد بيمه داده شود كه موجب تشديد خطر باشد بيمه گذار موظف است بدون تأخير بيمه‌گر را از تغييرات حاصله آگاه سازد .............»

تغيير مالكيت

در انگليس شخص اعلام‌کننده انتقال مالکيت تعيين و تصريح شده است.

ماده ??- تغيير مالكيت

«در صورتي‌كه مالكيت مورد بيمه به ديگري انتقال داده شود مراتب ميبايستي در اسرع وقت به اطلاع بيمه گر برسد.........»

فسخ بيمه‌نامه

در انگليس، کانادا و سنگاپور نحوه اعلام فسخ از جانب بيمه‌گذار و همچنين دلايل فسخ از جانب بيمه‌گر تصريح شده است.

ماده ??- فسخ بيمه نامه (28?11?70 2?21)

«بيمه‌گذار مي‌تواند در هر زمان بيمه نامه را  فسخ نمايد . در اين صورت بيمه‌گر  با در نظر گرفتن تعرفه کوتاه‌مدت، حق‌بيمه را محاسبه و مابه‌التفاوت دريافتي را به بيمه‌گذار مسترد مي‌نمايد ........... بيمه‌گر در مواردي که قانون بيمه اجازه فسخ به او داده است مي‌تواند بيمه‌نامه را با يک اخطار ده روزه فسخ نمايد و اعلاميه آن را با پست سفارشي به آخرين نشاني اعلام شده بيمه‌گذار ارسال نمايد. ...............»

وظايف بيمه‌گذار

در آمريکا برخي از وظايف بيمه‌گذار همچون اعلام ساير بيمه‌نامه‌هاي مشابه، اعلام تشديد خطر، اعلام تغيير نشاني محل مورد بيمه، اعلام تغيير مالکيت در قالب بخشي مجزا تشريح شده است.

وظايف بيمه‌گذار در آيين‌نامه 21  به‌صورت پراکنده در مواد 14- پرداخت حق بيمه? 15- کتبي بودن اظهارات? 16- کاهش ارزش مورد بيمه? 18-تشديد خطر ?20- تغيير مالکيت? 23- وظايف بيمه‌گذار در صورت وقوع حادثه? 29- اصل قائم‌مقامي آمده است.

تعمير و تعويض يا تصاحب اموال خسارت‌ديده

در آمريکا، ژاپن و سنگاپور بر توافق بيمه‌گر با بيمه‌گذار در مورد نحوه برخورد با مال خسارت ديده، تأکيد شده است.

ماده ?? اختيارات بيمه‌گر در مورد اموال ‌خسارت‌ديده

«بيمه‌گر مي‌تواند اموال خسارت‌ديده و نجات داده‌شده را تصاحب ، تعمير و يا تعويض نمايد. ......»

اصل قائم‌مقامي

در کانادا، ژاپن و سنگاپور در مورد خودداري بيمه‌گذار و يا ذي‌نفع از هر عملي كه اقدام بيمه‌گر را عليه مسئول خسارت مشكل و يا نامقدور مي‌سازد ،تصريح شده است.

ماده ?? اصل قائم مقامي

«كليه حقوق بيمه‌گذار عليه اشخاص ثالث به لحاظ تقصير يا مسئوليت اشخاص مذكور در ايجاد حادثه تا ميزان خسارت پرداخت شده توسط بيمه‌گر ، به شخص اخير منتقل مي‌گردد. شركاء، كاركنان، همسر و بستگان نسبي و يا سببي درجه اول بيمه‌گذار از لحاظ اجراي مقررات اين ماده شخص ثالث تلقي نمي‌گردند مگر آن كه خسارت ناشي از عمد آنان باشد.»

برخي استثنائات

در آمريکا و مالزي برخي از خطرات همچون فعل و انفعالات اتمي، تشعشعات راديواکتيوي، همچنين خسارت ناشي از عمليات خصومت آميز يا شبه جنگي( اعم از اين که جنگ اعلام شده باشد يا خير) جز استثنائات قرار گرفته اند.

مواد 33،32،31،30و34 در فصل سوم آيين‌نامه 21 به استثنائات بيمه‌نامه آتش‌سوزي، صاعقه و انفجار پرداخته است اما فاقد مواردي همچون فعل و انفعالات راديواکتيو، جنگ اعلام شده و نشده و .... مي باشد.

 

 

 

با توجه به بحث و بررسي‌هاي گسترده پيرامون شرايط عمومي آتش‌سوزي در جلسات کارگروه مربوطه با حضور خبرگان اين حوزه و هم‌چنين بررسي آيين‌نامه‌ها و قوانين مرتبط داخلي و خارجي و تحقيق و مطالعه‌ در خصوص شرايط عمومي بيمه‌هاي‌ آتش‌سوزي ساير کشورها، مي‌توان به‌طور کلي اظهار نمود که‌ شرايط عمومي پيشنهادي در مقايسه با آيين‌نامه شماره 21 داراي ويژگي‌هاي زير مي‌‌‌‌باشد:

     - تغيير ساختار شرايط عمومي از 3 فصل به 7 فصل و 34 ماده به 39 ماده

 - انتقال وظيفه «اعلام موارد مغاير بين پيشنهاد بيمه و بيمه‌نامه» از بيمه‌گر به بيمه‌گذار

 - تجميع تمامي تعاريف و اصطلاحات موجود در آيين‌نامه 21 در قالب يک ماده همچنين اضافه نمودن 5 مورد به اصطلاحات مزبور.

 - به منظور حفظ وحدت سياق عبارت مندرج در شرايط عمومي پيشنهادي، «موضوع بيمه»، به مفهوم خطري که بيمه مي‌شود و «مورد بيمه» به معناي مال يا حق مالي که در برابر خطرها بيمه مي‌شود، به کار گرفته شد.

 - رفع ابهام از ساعت شروع و انقضاي بيمه‌نامه

 - تعيين تکليف بيمه‌گر در خصوص رعايت اصل حد اعلاي حسن‌نيت

 - افزودن ماده قاعده نسبي سرمايه (ماده 10 قانون بيمه)

 - اصلاح و تکميل مفاد مواد در راستاي رفع ابهام و اجرايي نمودن آن‌ها به منظور افزايش آگاهي بيمه‌گذار

 - احصا خطرات و پوشش‌هاي اضافي

 - تجميع تمامي مواد مرتبط با وظايف و تعهدات بيمه‌گذار آيين‌نامه 21 ، در قالب يک فصل و اضافه نمودن 3 ماده ديگر در همين رابطه

 - مشخص نمودن حالات مختلف تشديد خطر

 - مشخص نمودن اعلام‌کننده و همچنين ميزان انتقال مالکيت مورد‌بيمه

 - تصريح تکليف بيمه‌گذار و يا ذي‌نفع در خصوص خودداري از انجام هر عملي که اقدام بيمه‌گر عليه مسئول خسارت را مشکل مي‌نمايد.

 - مشخص نمودن تکليف بيمه‌گذار در مورد رعايت توصيه‌هاي ايمني و همچنين اعلام تغيير مکان موردبيمه

 - مشخص نمودن نحوه اعلام فسخ و شروع اثر آن از سوي بيمه‌گذار

 - مشخص نمودن مواردي که خسارت کلي تلقي مي‌گردد.

 - مشخص نمودن مرجع تعيين‌کننده  مقدار خسارت قابل پرداخت

 - افزايش استثنائات

 - اضافه نمودن ماده حل اختلاف به منظور ارائه راهکارهايي مانند مذاکره، مراجعه به دادگاه

 

در جدول 2 متن آيين‌نامه شماره 21 با شرايط عمومي پيشنهادي مقايسه شده است.

جدول 2.‌ مقايسه‌‌ شرايط عمومي مصوب با شرايط عمومي پيشنهادي

آيين نامه شماره 21

عناوين فصول و مواد پيشنهادي

عنوان آيين‌نامه21 : شرايط عمومي بيمه‌نامه آتش‌سوزي، صاعقه و انفجار

عنوان شرايط عمومي پيشنهادي: شرايط عمومي بيمه‌نامه آتش‌سوزي، صاعقه و انفجار

فصل اول- کليات

فصل اول- کليات

ماده ?- اساس قرارداد

اين بيمه نامه براساس قانون بيمه مصوب ارديبهشت ماه سال ???? و پيشنهاد كتبي بيمه گذار (كه جزء لاينفك بيمه نامه مي باشد) تنظيم گرديده است و مورد توافق طرفين مي‌باشد. آن قسمت از پيشنهاد كتبي بيمه گذار كه مورد قبول بيمه گر واقع نگرديده و كتباً به بيمه گذار همزمان با صدور بيمه نامه اعلام گرديده است جز تعهدات بيمه گر محسوب نمي‌گردد.

 

ماده ?- اساس قرارداد

اين بيمه‌نامه‌ براساس قانون بيمه مصوب ارديبهشت ماه سال ???? و پيشنهاد كتبي بيمه‌گذار تنظيم گرديده است و مورد توافق طرفين مي‌باشد. آن قسمت از مفاد مندرج در بيمه‌نامه که مغاير با مفاد پيشنهاد بيمه باشد بيمه‌گذار موظف است حداکثر ظرف مدت 15 روز از تاريخ صدور بيمه‌نامه مراتب اعتراض خود را کتباً به بيمه‌گر اعلام نمايد. در صورت عدم پذيرش از جانب بيمه‌گر، بيمه‌گذار مي‌تواند نسبت به ارائه کتبي درخواست فسخ بيمه‌نامه اقدام نمايد. بيمه‌گر موظف به فسخ بيمه‌نامه از زمان دريافت درخواست فسخ بر اساس تعرفه روزشمار مي‌باشد.

تبصره 1- در صورت صدور و تحويل بيمه‌نامه از جانب بيمه‌گر و پرداخت حقبيمه طبق مفاد و شرايط بيمه‌نامه از جانب بيمه‌گذار چنانچه خسارتي ظرف 15 روز مذکور اتفاق افتاده باشد، بيمه‌گر ملزم به جبران خسارت طبق مفاد پيشنهاد بيمه پس از کسر حق‌بيمه اضافي متعلقه طبق فرم پيشنهاد تکميل شده خواهد بود. مگر آن‌که بيمه‌گر موارد عدم پوشش مفاد پيشنهاد بيمه را در هنگام تحويل بيمه‌نامه يا دريافت حقبيمه به بيمه‌گذار به طور کتبي اعلام نمايد.

تبصره2- چنانچه بيمه‌گذار ظرف مدت تعيين شده نسبت به مفاد و شرايط بيمه‌نامه اعتراضي به بيمه‌گر ارسال ننمايد بمنزله قبول مفاد و شرايط بيمه‌نامه و ملاک تعهدات بيمه‌گر تلقي خواهد گرديد.

 

 

 

 

ماده 2 - بيمه‌گر

بيمه گر شرکت بيمه اي است که مشخصات آن در اين بيمه‌نامه قيد گرديده و جبران خسارت احتمالي را طبق شرايط مقرر در اين بيمه‌نامه به عهده مي‌گيرد.

ماده 2 - تعاريف  و اصطلاحات:

اصطلاحات زير صرفنظر از هر معني و مفهوم ديگري که ممکن است داشته باشند، در اين شرايط عمومي با تعريف مقابل آن به‌کار رفته است:

1-2- بيمه‌گر

 بيمه‌گر شرکت بيمه‌اي است که مشخصات آن در اين بيمه‌نامه درج گرديده و جبران خسارت احتمالي را طبق شرايط مقرر در اين بيمه‌نامه به عهده مي‌گيرد.

ماده ?- بيمه‌گذار

بيمه‌گذار شخص حقيقي يا حقوقي مذكور در اين بيمه‌نامه است كه بيمه را خريداري نموده و متعهد پرداخت حق‌بيمه آن مي‌باشد.

2-2- بيمه‌گذار

بيمه‌گذار شخص حقيقي يا حقوقي مذكور در اين بيمه‌نامه‌ است كه بيمه را خريداري نموده ‌و متعهد به پرداخت حق‌بيمه طبق شرايط بيمه‌نامه مي‌باشد.

ماده 4- ذي‌نفع

ذي نفع هر شخص حقيقي يا حقوقي مذكور در اين بيمه نامه اعم از بيمه گذار مي‌باشد كه در تمام يا قسمتي از موضوع بيمه نفع داشته باشد.

3-2- ذينفع

ذي‌نفع هر شخص حقيقي يا حقوقي مذکور در اين بيمه‌نامه اعم از مالک، بيمه‌گذار، صاحبان‌حقوق و مرتهن است كه به نحوي در تمام يا قسمتي از مورد بيمه نفع داشته باشد. در مواردي كه ذي‌نفع بيمه‌نامه‌ متفاوت از بيمه‌گذار باشد هرگونه تغيير در مفاد و شرايط بيمه‌نامه مشروط به موافقت کتبي ذي‌نفع است. تعهدات بيمه‌گر در مقابل ذي‌نفع بر اساس شرايط مندرج در بيمه‌نامه‌ خواهد بود.

ماده 5 - مورد بيمه

موردبيمه اموال مندرج در جدول مشخصات اين بيمه‌نامه است كه متعلق به بيمه گذار و يا در تصرف وي در محل موردبيمه باشد. اموال ساير اشخاص تا حدودي كه با نوع اشتغال بيمه‌گذار ارتباط دارد و هم‌چنين اثاثيه منزل و ساير اموال متعلق به اعضاء خانواده بيمه گذار يا كارگراني كه در منزل وي به سر مي‌برند، مشروط بر اين كه بهاي آن‌ها در سرمايه بيمه شده منظور و در محل موردبيمه مستقر باشد بيمه شده محسوب مي‌شود.

4-2- مورد بيمه

مورد بيمه عبارت است از کل بنا و يا هر ساختمان از بنا بعلاوه اموال زير مشروط بر اين که در محل موردبيمه مستقر و بهاي آن‌ها در سرمايه بيمه‌نامه منظور شده باشد:

1. اموال مندرج در جدول مشخصات اين بيمه‌نامه كه متعلق به بيمه‌گذار و يا در تصرف يا در رهن وي است.

2. اموال ساير اشخاص تا حدودي كه با نوع اشتغال بيمه‌گذار ارتباط دارد.

3. اثاثيه منزل و ساير اموال اعضاي خانواده و کارکنان بيمه‌گذار كه مقيم محل موردبيمه ‌باشند.

ماده 7 - اعتبار بيمه‌نامه

اعتبار بيمه‌نامه و تعهد بيمه‌گر بعد از پرداخت اولين قسط حق‌بيمه آغاز مي‌گردد و بيمه‌گذار مديون باقيمانده حق‌بيمه خواهد بود مگر آن كه تاريخ شروع موخري كتباً مورد توافق قرار‌گيرد. ولي در هر حال پايان مدت قرار داد در صورت نبودن شرط خلاف تاريخ مندرج در بيمه‌نامه مي‌باشد.

5-2 - دوره اعتبار بيمه‌نامه

دوره اعتبار اين بيمه‌نامه‌ يك سال شمسي است و تاريخ شروع و انقضاي آن در شرايط خصوصي آن مشخص مي‌گردد مگر آن‌که در بيمه‌نامه يا الحاقيه آن به نحو ديگري توافق شده باشد.

ماده 6 - مدت بيمه

مدت بيمه از ساعت ?? روزي كه به عنوان تاريخ شروع در بيمه‌نامه قيد گرديده است آغاز و در ساعت ??روز تاريخ انقضاء بيمه‌نامه خاتمه مي‌يابد مگر آن كه خلاف آن در بيمه‌نامه تصريح شده باشد.

6-2- مدت بيمه

مدت بيمه از ساعت 24 روزي كه به عنوان تاريخ شروع بيمه در بيمه‌نامه درج گرديده است آغاز و در ساعت 24 روز تاريخ انقضاي مندرج در بيمه‌نامه‌ خاتمه مي‌يابد مگر آن‌که در بيمه‌نامه يا الحاقيه به نحو ديگري توافق شده باشد.

ماده 10- خطرات بيمه شده

تامين بيمه‌گر با رعايت استثنائات و محدوديت هاي مندرج در بيمه‌نامه شامل تحقق خسارت ناشي از خطرات زير خواهد بود :

1) آتش : در اين بيمه‌نامه منظور از آتش عبارت است از ترکيب هر ماده با اکسيژن به شرط آن که با شعله همراه باشد.

2) صاعقه : در اين بيمه‌نامه صاعقه عبارت است از تخليه بار الکتريکي بين دو ابر يا بين ابر و زمين که بر اثر القاء دو بار مخالف به وجود مي‌آيد.

3) انفجار : در اين بيمه‌نامه انفجار به مفهوم هر نوع آزاد شدن ناگهاني انرژي حاصل از انبساط گاز و يا بخار است.

7-2- آتش

منظور از آتش ترکيب هر ماده با اکسيژن است به شرط آن که با شعله همراه باشد.

-

8-2- آتش‌سوزي ( جديد)

 آسيب ديدن و يا از بين رفتن موردبيمه بر اثر آتشي است که ناخواسته از يک منبع حرارتي غيرقابل‌کنترل سرچشمه گرفته و يا منبع حرارتي کنترل‌شده‌اي را ترک نموده باشد.

ماده 10- خطرات بيمه شده

تامين بيمه‌گر با رعايت استثنائات و محدوديت‌هاي مندرج در بيمه‌نامه شامل تحقق خسارت ناشي از خطرات زير خواهد بود :

1) آتش : در اين بيمه‌نامه منظور از آتش عبارت است از ترکيب هر ماده با اکسيژن به شرط آن که با شعله همراه باشد.

2) صاعقه : در اين بيمه‌نامه صاعقه عبارت است از تخليه بار الکتريکي بين دو ابر يا بين ابر و زمين که بر اثر القاء دو بار مخالف به وجود مي‌آيد.

3) انفجار : در اين بيمه‌نامه انفجار به مفهوم هر نوع آزاد شدن ناگهاني انرژي حاصل از انبساط گاز و يا بخار است.

9-2- صاعقه

تخليه بار الکتريکي بين دو ابر يا بين ابر و زمين است که بر اثر القاء دو بار مخالف به وجود مي‌آيد.

ماده 10- خطرات بيمه شده

تأمين بيمه‌گر با رعايت استثنائات و محدوديت هاي مندرج در بيمه‌نامه شامل تحقق خسارت ناشي از خطرات زير خواهد بود :

1) آتش : در اين بيمه‌نامه منظور از آتش عبارت است از ترکيب هر ماده با اکسيژن به شرط آن که با شعله همراه باشد.

2) صاعقه : در اين بيمه‌نامه صاعقه عبارت است از تخليه بار الکتريکي بين دو ابر يا بين ابر و زمين که بر اثر القاء دو بار مخالف به وجود مي‌آيد.

3) انفجار : در اين بيمه‌نامه انفجار به مفهوم هر نوع آزاد شدن ناگهاني انرژي حاصل از انبساط گاز و يا بخار است.

10-2- انفجار

هر نوع آزاد شدن ناگهاني انرژي حاصل از انبساط گاز و يا بخار است.

-

11-2- کاستني (جديد)

درصد يا قسمتي از خسارت است که طبق شرايط بيمه‌نامه به‌عهده بيمه‌گذار است و بيمه‌گر نسبت به آن تعهدي ندارد.

-

12-2- حق بيمه (جديد)

مبلغي است که بيمه‌گذار موظف است آن را هنگام صدور يا به ترتيبي که در بيمه‌نامه مشخص شده است به بيمه‌گر بپردازد.

-

13-2- مبلغ بيمه (جديد)

ارزش معاملاتي (ارزش روز) موردبيمه در بازار در زمان صدور بيمه‌نامه و يا مبلغي است که بيمه‌گر تعهد مي‌کند در صورت وقوع خطرات تحت پوشش تا آن ميزان به بيمه‌گذار يا ذي‌نفع بيمه‌نامه ، خسارت بپردازد.

-

14-2- خطرات اضافي (جديد)

ساير خطراتي است که علاوه بر خطرات اصلي، در صورت درخواست بيمه‌گذار و موافقت بيمه‌گر در بيمه‌نامه درج و خسارت ناشي از آن‌ها  با دريافت حق‌بيمه اضافي تحت پوشش قرار مي‌‌گيرد.

ماده 8 اصل غرامت

جبران خسارت در هيچ مورد از ميزان زيان وارده به بيمه گذار نسبت به موردبيمه در زمان وقوع خسارت تجاوز نمي‌نمايد.

 

ماده 3- اصل غرامت

تعهدات بيمه‌گر در جبران غرامت در هيچ مورد از ميزان خسارت وارده به موردبيمه در زمان وقوع حادثه تحت پوشش يا سرمايه بيمه‌نامه هر كدام كمتر باشد تجاوز نخواهد کرد.

تبصره - چنانچه در بيمه‌نامه جبران خسارت توسط بيمه‌گر منوط به رعايت شرايط خاصي مانند بازسازي و تعمير موردبيمه خسارت‌ديده و يا رعايت شرايط جايگزيني شده باشد، بيمه‌گر موظف است شرايط جايگزيني را به صورت مکتوب ضميمه بيمه‌نامه، تحويل بيمه‌گذار نمايد. در هر حال تعهد بيمه‌گر از سرمايه بيمه‌نامه بيشتر نخواهد بود.

ماده 9 – اصل حسن نيت

بيمه‌گذار مكلف است با رعايت دقت و صداقت در پاسخ به پرسش‌هاي بيمه‌گر كليه اطلاعات راجع به موضوع بيمه را در اختيار بيمه‌گر قرار دهد. اگر بيمه‌گذار در پاسخ به پرسش بيمه‌گر عمداً از اظهار مطلبي خودداري نمايد و يا عمداً بر خلاف واقع اظهاري بنمايد قرارداد بيمه باطل و بلااثر خواهد بود ولو مطلبي كه كتمان شده يا بر خلاف واقع اظهارشده هيچ‌گونه تأثيري در وقوع حادثه نداشته باشد. در اين صورت نه فقط وجوه پرداختي بيمه گذار به وي مسترد نخواهد شد بلكه بيمه گر مي‌تواند مانده حق بيمه را نيز مطالبه نمايد.

ماده 4- اصل  حد اعلاي حسن نيت

هرگاه بيمه‌گذار عمداً از اظهار مطالبي خودداري كند يا عمداً اظهارات كاذبه بنمايد و مطالب اظهار نشده يا اظهارات كاذبه طوري باشد كه موضوع خطر را تغيير داده يا از اهميت آن در نظر بيمه‌گر بكاهد عقد بيمه باطل خواهد بود حتي اگر مراتب مذكوره تأثيري در وقوع حادثه نداشته باشد. در اين صورت نه فقط وجوهي که بيمه‌گذار پرداخته قابل استرداد نيست بلکه بيمه‌گر حق دارد اقساط حق‌بيمه را که تا آن تاريخ عقب افتاده است نيز از بيمه‌گذار مطالبه نمايد. همچنين، بيمه‌گر موظف است تعهدات خود و مواردي که در صورت بروز حادثه به نحوي مي‌تواند در پرداخت خسارت مؤثر باشد را به وضوح در بيمه‌نامه درج نمايد.

فصل دوم- شرايط

فصل دوم- خسارت و هزينه هاي تحت پوشش خطرهاي بيمه‌شده (جديد)

ماده 10- خطرات بيمه‌شده

تامين بيمه‌گر با رعايت استثنائات و محدوديت هاي مندرج در بيمه‌نامه شامل تحقق خسارت ناشي از خطرات زير خواهد بود :

1) آتش : در اين بيمه‌نامه منظور از آتش عبارت است از ترکيب هر ماده با اکسيژن به شرط آن که با شعله همراه باشد.

2) صاعقه: در اين بيمه‌نامه صاعقه عبارت است از تخليه بار الکتريکي بين دو ابر يا بين ابر و زمين که بر اثر القاء دو بار مخالف به وجود مي‌آيد.

3) انفجار : در اين بيمه‌نامه انفجار به مفهوم هر نوع آزاد شدن ناگهاني انرژي حاصل از انبساط گاز و يا بخار است.

ماده 5- خطرهاي بيمه‌شده

تعهدات بيمه‌گر در جبران خسارت با رعايت استثنائات و محدوديت‌هاي مندرج در بيمه‌نامه شامل خسارت ناشي از تحقق خطرات آتش سوزي، صاعقه و انفجار خواهد بود.

 

 

 

 

ماده 11 - خسارت و هزينه هاي قابل تأمين

اين بيمه نامه خسارت مشروحه زير را تامين مي‌نمايد:

1- خسارت مستقيم ناشي از آتش، صاعقه و انفجار.

2- خسارت و هزينه ناشي از اقدامات لازم كه به منظور جلوگيري از توسعه خسارت صورت مي‌گيرد. هم چنين خسارت و هزينه ناشي از نقل مكان ضروري موردبيمه به منظور نجات آن از خطرات بيمه‌شده.

 

ماده 12- حدود خسارت قابل تامين

اين بيمه نامه خسارت مستقيم به مورد بيمه را كه ناشي از آتش، صاعقه و انفجار در مكان و محل مورد بيمه باشد به شرح مندرج در بيمه نامه و به ميزان زيان وارده به بيمه گذار نسبت به مال بيمه‌شده جبران خواهد نمود. خسارت قابل پرداخت نمي‌تواند از مابه التفاوت ارزش هر يك از اقلام بيمه شده بلافاصله قبل و بعد از وقوع خسارت و يا در صورت خسارت كلي از مبلغ بيمه شده هر يك از اقلام خسارت ديده تجاوز نمايد. زيان حاصله از وقفه در كار و توليد و زيان ناشي از افزايش هزينه تعمير، بازسازي و تاسيس مجدد بيمه نمي‌باشد.

تبصره – سرمايه بيمه در صورت وقوع خسارت، به ميزان خسارت تقليل مي‌يابد لکن بيمه‌گذار مي‌تواند با پرداخت حق بيمه اضافي سرمايه بيمه را افزايش دهد. شرکت هاي بيمه مي‌توانند از تقليل سرمايه تا 5 درصد بدون دريافت حق بيمه اضافي صرف نظر نمايند. (28?11?70-2?21)

ماده6 - خسارت و هزينه‌هاي قابل تأمين

بر اساس اين بيمه‌نامه بيمه‌گر با رعايت شرايط زير خسارت وارده به بنا  يا هر ساختمان از بنا و اموال تحت پوشش مستقر در مكان و محل موردبيمه را جبران مي‌نمايد. در هر حال خسارت قابل پرداخت از ‌تفاوت ارزش هر يک از اقلام تحت پوشش بلافاصله قبل و بعد از وقوع خسارت و يا در صورت خسارت کلي از مبلغ بيمه‌شده هر يک از اقلام خسارت‌ديده بيشتر نخواهد بود.

1. ارزش بازسازي بنا يا هر ساختمان از بنا.

2. خسارت مستقيم ناشي از آتش‌سوزي، صاعقه و يا انفجار وارده به مورد بيمه .

3. خسارت و هزينه ناشي از  اقدامات لازم براي جلوگيري از توسعه خسارت و يا جابه‌جايي لازم موردبيمه براي نجات آن از خطرات بيمه‌شده .

4. خسارت ناشي از خطرات ديگري که به موجب الحاقيه و يا درج در شرايط خصوصي بيمه‌نامه تحت پوشش قرار گرفته‌است.

تبصره 1- در صورت وقوع حادثه و جبران خسارت توسط بيمه‌گر، سرمايه بيمه‌نامه به ميزان خسارت پرداختي تقليل مي‌يابد لکن پس از بازسازي اموال خسارت‌ديده در صورت درخواست بيمه‌گذار و پرداخت حق‌بيمه اضافي، سرمايه بيمه‌نامه براي باقي‌مانده مدت بيمه افزايش مي‌يابد.

تبصره 2 - خسارت خودبه‌خود سوزي اموال تحت پوشش که منجر به آتش‌سوزي همراه با شعله نشده باشد، در تعهد بيمه‌گر نيست.

-

ماده 7- قاعده نسبي سرمايه (جديد)

درصورتي كه موردبيمه كمتر از قيمت واقعي آن بيمه شده باشد بيمه‌گر فقط به تناسب قيمتي كه بيمه شده است با قيمت واقعي موردبيمه مسوول جبران خسارت خواهد بود مگر آن‌که به نحو ديگري توافق شده باشد.

ماده 13- خطرات اضافي

 در صورت موافقت بيمه گر و دريافت حق‌بيمه اضافي مي توان خطرات ديگري را مضاف به آنچه تحت عنوان خطرات بيمه شده آمده است بيمه نمود، تأمين خطرات اضافي منوط به صدور الحاقيه خواهد بود.

 

ماده 8- خطرها و پوشش‌هاي اضافي

در صورت درخواست بيمه‌گذار و موافقت بيمه‌گر و دريافت حق‌بيمه اضافي، مي‌توان موردبيمه را علاوه بر آنچه تحت عنوان خطرات بيمه‌شده آمده است در قبال خطرها و پوشش‌هاي ديگري از قبيل موارد زير بيمه نمود :

زلزله- آتشفشان- سيل- طغيان آب رودخانه و پيشروي آب دريا- توفان- گردباد- تندباد و سونامي- ريزش و تخريب بر اثر سنگيني برف- ضايعات ناشي از باران - ذوب برف و تگرگ‌- سقوط بهمن- رانش- فروكش و نشست طبيعي زمين- ريزش مسير قنوات و نهرهاي زيرزميني‌- ريزش و فروكش كردن ديواره چاه آب و فاضلاب- ريزش و فروکش کردن ساختمان و اموال تحت پوشش بر اثر فروكش كردن ديواره چاه- حريق‌هاي تحت‌الارضي- آفات سماوي و برخورد شهاب سنگ - تركيدگي لوله آب و فاضلاب- شكسته شدن شيشه، آيينه و تابلو- سقوط هواپيما و هلي‌كوپتر و يا قطعات منفصله آن‌ها- برخورد قطعات منفصله از خودرو- هزينه پاکسازي محل موردبيمه- مسئوليت جبران خسارت مالي همسايگان- ريزش مواد مذاب در عمليات ذوب و ريخته‌گري- ريزش مواد مذاب بر اموال بيمه‌شده- خودسوزي و كلوخه شدن مواد- نشت گاز در سردخانه‌ها در صورت رعايت مقررات مربوطه- عدم‌النفع، وقفه در فعاليت و يا افت قيمت- افزايش هزينه تعمير و بازسازي و تأسيس مجدد- خسارت وارده به ساير قسمت‌هاي موردبيمه که معلول خطر بيمه‌شده باشد ولي بر اثر برخورد مستقيم شعله، حرارت و يا دود آتش‌سوزي به آن‌ها نباشد- برخورد اجسام خارجي‌- دزدي با شکست حرز- سرقت و مفقودشدن اموال تحت پوشش پس از حوادث و خطرات بيمه‌شده.

تبصره- براي هر کدام از خطرات اضافي، بيمه‌گر مي‌بايست حسب مورد شرايط خصوصي و اختصاصي تهيه و به بيمه‌گذار تحويل نمايد و روابط بين بيمه‌گر و بيمه‌گذار در صورت وقوع هر کدام از خطرات فوق تابع شرايط خصوصي و اختصاصي مذکور مي‌باشد.

-

فصل سوم - وظايف و تعهدات بيمه‌گذار (جديد)

ماده 14 پرداخت حق بيمه

در صورت نبودن شرط خلاف بيمه گذار موظف است حق بيمه را در مقابل دريافت بيمه نامه نقداً بپردازد و قبض رسيدي كه به امضا مجاز بيمه گر رسيده باشد اخذ نمايد.

ماده 9 - پرداخت حق‌بيمه

بيمه‌گذار موظف است هنگام صدور بيمه‌نامه‌ يا به ترتيبي كه در بيمه‌نامه تعيين گرديده مبلغ حق‌بيمه مندرج در بيمه‌نامه را به بيمه‌گر پرداخت نمايد و تأييديه دريافت بيمه‌گر را که داراي تاريخ صدور و ساعت پرداخت حق بيمه باشد اخذ نمايد.

ماده 15–کتبي بودن اظهارات

پيشنهاد و اظهار بيمه گذار و بيمه گر بايستي كتباً به آخرين نشاني اعلام شده ارسال گردد.

 

 

ماده 10 - کتبي بودن اظهارات

بيمه‌گذار و بيمه‌گر موظفند هرگونه پيشنهاد و يا اظهار خود را به طور كتبي به آخرين نشاني اعلام شده طرف مقابل ارسال نمايند.

تبصره - طرفين بيمه‌نامه مي‌توانند در مورد روش‌هاي نوين مکاتباتي يا ارتباطي به طور کتبي توافق نمايند..

ماده 18 – تشديد خطر

هرگاه در مدت‌بيمه تغييراتي در كيفيت و يا وضعيت موردبيمه داده شود كه موجب تشديد خطر باشد بيمه‌گذار موظف است بدون تأخير بيمه‌گر را از تغييرات حاصله آگاه سازد و نيز در صورتي كه تغييرات نامبرده در اثر عمل بيمه‌گذار نبوده ولي بيمه‌گذار از حدوث آن اطلاع داشته باشد ملزم است ظرف مدت ده روز از تاريخ اطلاع بيمه‌گر را آگاه نمايد. در صورت تشديد خطر بيمه‌گر مي‌تواند حق‌بيمه اضافي متناسب با خطر را براي مدت باقي مانده مطالبه يا اينكه قرارداد بيمه را ظرف ده روز از تاريخ اعلام بيمه‌گذار فسخ نمايد. در صورتي‌كه طرفين نتوانند در ميزان حق بيمه اضافي توافق نمايند از تاريخ اعلام عدم قبول بيمه‌گذار بيمه‌نامه منفسخ مي‌گردد. در هر صورت بيمه‌گر حق دارد حق بيمه اضافي را از هنگام تشديد خطر تا زمان فسخ و يا انقضاي  مدت بيمه مطالبه نمايد. در صورت تحقق خطر هرگاه مسلم شود در حين اجراي قرارداد بيمه‌گذار عوامل تشديد خطر را مي‌دانسته و بيمه‌گر را مطلع نکرده است بيمه‌گر مي‌تواند خسارت را به نسبت حق‌‌بيمه دريافتي و حق‌بيمه مشدد پرداخت کند.

ماده 11- تشديد خطر

هرگاه بيمه‌گذار در مدت بيمه كيفيت، وضعيت و يا كاربري موردبيمه را ‌به گونه‌اي تغيير دهد كه موجب تشديد خطر شود و يا اختيار استفاده از مورد‌بيمه را به ديگري تفويض کند موظف است ظرف دو روز اداري بيمه‌گر را از تغييرات مذکور آگاه سازد. چنانچه تغييرات نامبرده در اثر عمل بيمه‌گذار نبوده ولي بيمه‌گذار از حدوث آنها آگاه شود ملزم است ظرف ده روز اداري از تاريخ اطلاع خود، بيمه‌گر را آگاه نمايد. در صورت تشديد خطر بيمه‌گر مي‌تواند حق‌بيمه اضافي متناسب با خطر را براي باقي‌مانده مدت‌بيمه معين نموده و به بيمه‌گذار پيشنهاد کند و در صورتي که بيمه‌گذار حاضر براي قبولي و پرداخت آن نشود قرارداد بيمه را فسخ کند. در هر صورت، بيمه‌گر حق دارد حق‌بيمه اضافي را از هنگام تشديد خطر تا زمان فسخ و يا انقضاي مدت‌بيمه مطالبه نمايد. در صورت تحقق خطر، هرگاه مسلم شود در حين اجراي قرارداد بيمه‌گذار تشديد خطر را نمي‌دانسته و بيمه‌گر را مطلع نکرده است بيمه‌گر مي‌تواند خسارت را به نسبت حق‌بيمه دريافتي و حق‌بيمه خطر مشدد پرداخت کند.

ماده ??- تغيير مالكيت

در صورتي‌كه مالكيت مورد بيمه به ديگري انتقال داده شود مراتب
مي بايستي در اسرع وقت به اطلاع بيمه گر برسد. در اين‌صورت انتقال حقوق و تعهدات ناشي از قرارداد بيمه به انتقال‌گيرنده منوط به موافقت كتبي شخص اخير
مي‌باشد. خسارت به نسبت ميزان استحقاق به ذوي الحقوق اعم از ذي نفع مندرج در بيمه‌نامه پرداخت مي‌شود.

 

ماده 12- تغيير مالكيت

در صورتي كه تمام يا قسمتي از مالكيت موردبيمه‌ به ديگري انتقال داده شود بيمه‌گذار يا انتقال‌گيرنده و يا ذي‌نفع بيمه‌نامه بايد در اسرع وقت مراتب را به اطلاع بيمه‌گر برساند. در اين صورت‌، انتقال حقوق و تعهدات ناشي از بيمه‌نامه به انتقال‌گيرنده منوط به موافقت كتبي بيمه‌گر است و خسارت به نسبت ميزان استحقاق به صاحبان‌حقوق پرداخت خواهد شد. چنانچه انتقال مالكيت موردبيمه پس از وقوع حادثه‌اي باشدكه به بيمه‌گر اعلام نشده است بيمه‌گر هيچ گونه مسئوليتي براي جبران خسارت‌هاي وارده در مقابل بيمه‌گذار و مالك جديد نخواهد داشت.

ماده ?? اصل قائم مقامي

كليه حقوق بيمه گذار عليه اشخاص ثالث به لحاظ تقصير يا مسئوليت اشخاص مذكور در ايجاد حادثه تا ميزان خسارت پرداخت‌شده توسط بيمه گر، به شخص اخير منتقل مي‌گردد. شركاء، كاركنان، همسر و بستگان نسبي و يا سببي درجه اول بيمه گذار از لحاظ اجراي مقررات اين ماده شخص ثالث تلقي نمي‌گردند مگر آن كه خسارت ناشي از عمد آنان باشد.

 

ماده13 - انتقال حقوق بيمه‌گذار به بيمه‌گر يا‌اصل‌قائم‌مقامي

بيمه‌گر در حدودي كه خسارت وارده را قبول يا پرداخت مي‌كند در مقابل اشخاص ثالثي كه مسئول وقوع حادثه هستند قائم‌مقام بيمه‌گذار و يا ذي‌نفع خواهد بود و بيمه‌گذار و يا ذي‌نفع موظف‌اند از هر عملي كه اقدام بيمه‌گر عليه مسئول خسارت را مشكل و يا نامقدور مي‌سازد خودداري نمايند. در غير‌اين‌صورت بيمه‌گر مي‌تواند خسارت را پرداخت نكند يا در صورت پرداخت خسارت، حق استرداد آن‌را از بيمه‌گذار و يا ذي‌نفع خواهد داشت. شركاء‌، كاركنان‌، همسر و بستگان نسبي و يا سببي درجه اول بيمه‌گذار و يا ذي‌نفع از لحاظ اجراي مقررات اين ماده شخص ثالث تلقي نمي‌گردند مگر آن كه خسارت، ناشي از عمد آنان باشد.

تبصره - بيمه‌گذار جز با موافقت قبلي و کتبي بيمه‌گر مجاز به مصالحه و توافق با اشخاص ثالث در رابطه با حادثه موضوع بيمه نيست. عدم توجه به اين شرط مي‌تواند موجب محروميت بيمه‌گذار از دريافت تمام يا بخشي از خسارت گردد.

-

 

ماده 14 - اعلام ساير بيمه‌نامه هاي مشابه (جديد)

چنانچه بيمه‌گذار براي تمام يا قسمتي از اموال بيمه‌شده به نفع خود و يا اشخاص ثالث و از جمله به صورت مرهونه بانكي بيمه‌نامه ديگري خريداري نمايد يا از وجود بيمه‌نامه ديگري مطلع شود بايد بلافاصله مشخصات آن ‌را با ذكر نام شركت ‌بيمه، شماره بيمه‌نامه، مدت بيمه‌نامه، سرمايه بيمه‌نامه و پوشش‌هاي بيمه‌نامه خريداري شده به طور کتبي به بيمه‌گر اعلام نمايد.

ماده?? كاهش ارزش مورد بيمه

در صورتي كه بهاي اموال بيمه شده بطور محسوس از ارزش موردبيمه كمتر شود بيمه گذار موظف است موضوع را بدون تاخير به اطلاع بيمه گر برساند.در صورتي كه كل و يا قسمتي از موردبيمه بدليلي غير از تحقق خطرات بيمه شده زيان كلي ببيند بيمه نامه در ارتباط با كل و يا آن قسمت از مورد بيمه از زمان وقوع زيان كلي منفسخ و حق بيمه دوره اعتبار به صورت روز شمار محاسبه و مابه‌التفاوت به بيمه گذار مسترد مي‌شود.

ماده 15- اعلام تغيير ارزش مورد بيمه

اگر در مدت‌بيمه، مقدار و يا بهاي اموال بيمه‌شده به مقدار قابل توجهي از ارزش مورد بيمه کمتر يا بيشتر شود، بيمه‌گذار موظف است حداكثر ظرف پنج روز از تاريخ اطلاع خود، به طور كتبي بيمه‌گر را مطلع نمايد.

-

 

ماده 16 - رعايت توصيه هاي ايمني (جديد)

بيمه‌گذار موظف است توصيه‌هاي كتبي اعلام‌شده بيمه‌گر در مورد ايمني موردبيمه و نحوه نگهداري اسناد و مدارك مربوط به موردبيمه را رعايت نمايد.

-

 

ماده 17- اعلام تغيير نشاني محل مورد بيمه(جديد)

بيمه‌گذار موظف است هر نوع تغيير در نشاني محل موردبيمه را بلافاصله به صورت کتبي به بيمه‌گر اعلام نمايد. در مواردي که اين تغيير نشاني موجب تشديد خطر گردد، بيمه‌گذار موظف به اجراي ماده 11 اين شرايط عمومي مي‌باشد.

ماده ?? وظايف بيمه گذار در صورت وقوع حادثه

در صورت وقوع حادثه بيمه گذار موظف است:

1-  حداكثر ظرف پنج روز از زمان اطلاع وقوع حادثه بيمه‌گر را مطلع نمايد.

2-  حداكثر ظرف ده روز از زمان اطلاع وقوع حادثه بايستي كيفيت حادثه، فهرست اشياءنجات داده‌شده، محل جديد آن‌ها و مبلغ تقريبي خسارت را براي بيمه‌گر ارسال دارد.

3-  براي جلوگيري از توسعه خسارت در موقع يا بعد از وقوع حادثه، كليه اقدامات لازم را به عمل آورد.

4-  بدون اجازه بيمه‌گر در مورد‌بيمه تغييراتي ندهد كه تعيين علت حادثه يا ارزيابي خسارت را دچار اشكال نمايد. مگر آن كه تغييرات در جهت تقليل خسارت و يا رعايت منافع عمومي ضروري باشد.

5-  ضمن همه گونه همكاري كه بيمه‌گر براي تعيين حدود تعهدات خود بدان نياز دارد حداكثر تا ?? روز بعد از اطلاع از وقوع حادثه فهرست اموال موجود در روز حادثه، فهرست اموال از بين رفته و آسيب ديده و در صورت درخواست بيمه‌گر بهاي آن‌ها بلافاصله قبل از تاريخ حادثه در اختيار بيمه‌گر قرار دهد.

ماده 18- جلوگيري از وقوع حادثه و يا توسعه خسارت

 بيمه‌گذار موظف است براي جلوگيري از خسارت، مراقبتي را كه هركس از روي عادت از مال خود مي‌نمايد نسبت به مال مورد‌بيمه بنمايد و در صورت نزديك شدن حادثه يا وقوع آن و يا پس از وقوع آن اقداماتي را كه براي جلوگيري از سرايت و توسعه خسارت لازم است، انجام دهد.

 

ماده ?? وظايف بيمه گذار در صورت وقوع حادثه

در صورت وقوع حادثه بيمه گذار موظف است:

1- حداكثر ظرف پنج روز از زمان اطلاع وقوع حادثه بيمه‌گر را مطلع نمايد.

2- حداكثر ظرف ده روز از زمان اطلاع وقوع حادثه بايستي كيفيت حادثه، فهرست اشياء نجات داده‌شده، محل جديد آن‌ها و مبلغ تقريبي خسارت را براي بيمه گر ارسال دارد.

3- براي جلوگيري از توسعه خسارت در موقع يا بعد از وقوع حادثه، كليه اقدامات لازم را به‌عمل آورد.

4- بدون اجازه بيمه‌گر در مورد‌بيمه تغييراتي ندهد كه تعيين علت حادثه يا ارزيابي خسارت را دچار اشكال نمايد. مگر آن كه تغييرات در جهت تقليل خسارت و يا رعايت منافع عمومي ضروري باشد.

5- ضمن همه گونه همكاري كه بيمه گر براي تعيين حدود تعهدات خود بدان نياز دارد حداكثر تا ?? روز بعد از اطلاع از وقوع حادثه فهرست اموال موجود در روز حادثه، فهرست اموال از بين رفته و آسيب ديده و در صورت درخواست بيمه‌گر بهاي آن‌ها بلافاصله قبل از تاريخ حادثه در اختيار بيمه‌گر قرار دهد.

ماده 19- مهلت اعلام وقوع حادثه

در صورت وقوع حادثه بيمه‌گذار موظف است حداكثر ظرف پنج روز از زمان اطلاع از وقوع حادثه بيمه‌گر را مطلع نمايد.

ماده ?? وظايف بيمه‌گذار در صورت وقوع حادثه

در صورت وقوع حادثه بيمه‌گذار موظف است:

1-   حداكثر ظرف پنج روز از زمان اطلاع وقوع حادثه بيمه‌گر را مطلع نمايد.

2-   حداكثر ظرف ده روز از زمان اطلاع وقوع حادثه بايستي كيفيت حادثه، فهرست اشياء نجات داده‌شده، محل جديد آن‌ها و مبلغ تقريبي خسارت را براي بيمه گر ارسال دارد.

3-   براي جلوگيري از توسعه خسارت در موقع يا بعد از وقوع حادثه، كليه اقدامات لازم را به‌عمل آورد.

4-   بدون اجازه بيمه‌گر در موردبيمه تغييراتي ندهد كه تعيين علت حادثه يا ارزيابي خسارت را دچار اشكال نمايد. مگر آن كه تغييرات در جهت تقليل خسارت و يا رعايت منافع عمومي ضروري باشد.

5-   ضمن همه گونه همكاري كه بيمه‌گر براي تعيين حدود تعهدات خود بدان نياز دارد حداكثر تا ?? روز بعد از اطلاع از وقوع حادثه فهرست اموال موجود در روز حادثه، فهرست اموال از بين رفته و آسيب ديده و در صورت درخواست بيمه‌گر بهاي آن‌ها بلافاصله قبل از تاريخ حادثه در اختيار بيمه گر قرار دهد.

ماده 20 - عدم تغيير صحنه حادثه

بيمه‌گذار و يا ذي‌نفع بيمه‌نامه نبايد بدون اجازه بيمه‌گر در مورد بيمه تغييراتي دهد كه تعيين علت حادثه يا ارزيابي خسارت را دچار اشكال نمايد مگر آن‌كه تغييرات مذکور براي تقليل خسارت و يا رعايت منافع عمومي ضروري باشد.

ماده ?? وظايف بيمه گذار در صورت وقوع حادثه

در صورت وقوع حادثه بيمه گذار موظف است:

1-   حداكثر ظرف پنج روز از زمان اطلاع وقوع حادثه بيمه‌گر را مطلع نمايد.

2-   حداكثر ظرف ده روز از زمان اطلاع وقوع حادثه بايستي كيفيت حادثه، فهرست اشياء نجات داده‌شده، محل جديد آن‌ها و مبلغ تقريبي خسارت را براي بيمه گر ارسال دارد.

3-   براي جلوگيري از توسعه خسارت در موقع يا بعد از وقوع حادثه، كليه اقدامات لازم را به عمل آورد.

4-   بدون اجازه بيمه‌گر در موردبيمه تغييراتي ندهد كه تعيين علت حادثه يا ارزيابي خسارت را دچار اشكال نمايد. مگر آن كه تغييرات در جهت تقليل خسارت و يا رعايت منافع عمومي ضروري باشد.

5-   ضمن همه گونه همكاري كه بيمه‌گر براي تعيين حدود تعهدات خود بدان نياز دارد حداكثر تا ?? روز بعد از اطلاع از وقوع حادثه فهرست اموال موجود در روز حادثه، فهرست اموال از بين رفته و آسيب ديده و در صورت درخواست بيمه‌گر بهاي آن‌ها بلافاصله قبل از تاريخ حادثه در اختيار بيمه‌گر قرار دهد.

ماده21 - مهلت ارائه اسناد و مدارک مربوط به حادثه

بيمه‌گذار موظف است حداكثر ظرف پانزده روز پس از اطلاع از وقوع حادثه، كيفيت حادثه‌، فهرست اشياي نجات داده شده و محل جديد آن‌ها، فهرست اموال موجود در روز حادثه‌، فهرست اموال از بين رفته و آسيب ديده و در صورت درخواست بيمه‌گر بهاي آن‌ها بلافاصله قبل از حادثه را در اختيار بيمه‌گر قرار دهد..

-

فصل چهارم - فسخ و انفساخ بيمه‌نامه (جديد)

ماده ??- فسخ بيمه نامه (28?11?70 – 2?21)

بيمه گذار مي‌تواند در هر زمان بيمه‌نامه را فسخ نمايد. در اين صورت بيمه‌گر با در نظر گرفتن تعرفه کوتاه‌مدت، حق‌بيمه را محاسبه و ما‌به‌التفاوت دريافتي را به بيمه‌گذار مسترد مي‌نمايد. بيمه‌نامه هايي که به موجب قانون يا قرارداد به نفع ثالث صادر مي‌شوند از شمول اين حکم مستثني مي‌باشند. بيمه‌گر در مواردي که قانون بيمه اجازه فسخ به او داده است مي‌تواند بيمه‌نامه را با يک اخطار ده روزه فسخ نمايد و اعلاميه آن را با پست سفارشي به آخرين نشاني اعلام‌شده بيمه‌گذار ارسال نمايد. در اين صورت بيمه‌گر بايستي حق بيمه دريافتي باقيمانده مدت را پس از انقضاي 10 روز از تاريخ اعلام اخطار مزبور به بيمه‌گذار به صورت روزشمار مسترد نمايد.

 

ماده 22 - فسخ بيمه‌نامه

در موارد زير بيمه‌گر يا بيمه‌گذار مي‌تواند بيمه‌نامه را فسخ نمايد:

الف – موارد فسخ از طرف بيمه‌گر:

1. در صورتي‌كه بيمه‌گذار حق‌بيمه را به موقع نپردازد مگر آن‌كه شرط ديگري در بيمه‌نامه درج شده باشد.

2. در صورت تشديد خطر موضوع‌ بيمه و خودداري بيمه‌گذار از قبول حق‌بيمه اضافي.

3. چنانچه بيمه‌گذار سهواً از اظهار مطالبي خودداري يا اظهارات خلاف واقع بنمايد و مطالب اعلام نشده يا اظهارات خلاف واقع در ارزيابي خطر مؤثر باشد.

4. بعد از پرداخت هر خسارت.

ب- موارد فسخ از طرف بيمه‌گذار:

بيمه‌گذار مي‌تواند به هر دليل تقاضاي فسخ بيمه‌نامه را بنمايد و بيمه‌گر مکلف به فسخ بيمه‌نامه با رعايت ماده 24 اين شرايط عمومي است.

تبصره - در صورتي‌كه ذي‌نفع بيمه‌نامه شخص ديگري غير از بيمه‌گذار باشد تقاضاي فسخ بيمه‌نامه از سوي بيمه‌گذار مستلزم كسب موافقت ذي‌نفع است. در صورت فسخ از طرف بيمه‌گر، مراتب بايد علاوه بر بيمه‌گذار به طور كتبي به اطلاع ذي‌نفع نيز رسانده شود.

ماده?? كاهش ارزش مورد بيمه

در صورتي كه بهاي اموال بيمه‌شده  به طور محسوس از ارزش موردبيمه كمتر شود بيمه‌گذار موظف است موضوع را بدون تأخير به اطلاع بيمه‌گر برساند.در صورتي‌كه كل و يا قسمتي از موردبيمه به دليلي غير از تحقق خطرات بيمه‌شده زيان كلي ببيند بيمه‌نامه در ارتباط با كل و يا آن قسمت از موردبيمه از زمان وقوع زيان كلي منفسخ و حق بيمه دوره اعتبار به صورت روز شمار محاسبه و مابه‌التفاوت به بيمه‌گذار مسترد مي‌شود.

ماده23- انفساخ بيمه‌نامه

1. در صورتي‌كه كل و يا قسمتي از مورد بيمه به عللي غير از تحقق خطرات بيمه‌شده زيان كلي ببيند بيمه‌نامه‌ در ارتباط با كل و يا آن قسمت از مورد بيمه از زمان وقوع حادثه منفسخ و حق‌بيمه دوره اعتبار به صورت روزشمار محاسبه و مابه‌التفاوت حق‌بيمه دريافتي به بيمه‌گذار مسترد مي‌شود.

2. در صورت انجام تعهدات بيمه‌گر ‌نسبت به كل سرمايه بيمه‌نامه، بيمه‌نامه براي مدت باقي‌مانده منفسخ گرديده و حق‌بيمه مدت باقي‌مانده متعلق به بيمه‌گر است.

ماده ??- فسخ بيمه نامه (28?11?70 – 2?21)

بيمه گذار مي‌تواند در هر زمان بيمه‌نامه را فسخ نمايد. در اين صورت بيمه‌گر با در نظر گرفتن تعرفه کوتاه‌مدت، حق‌بيمه ‌را محاسبه و مابه‌التفاوت دريافتي را به بيمه‌گذار مسترد مي‌نمايد. بيمه‌نامه‌هايي که به موجب قانون يا قرارداد به نفع ثالث صادر مي‌شوند از شمول اين حکم مستثني مي‌باشند. بيمه‌گر در مواردي که قانون بيمه اجازه فسخ به او داده است مي‌تواند بيمه‌نامه را با يک اخطار ده روزه فسخ نمايد و اعلاميه آن را با پست سفارشي به آخرين نشاني اعلام شده بيمه‌گذار ارسال نمايد. در اين صورت بيمه‌گر بايستي حق‌بيمه ‌دريافتي باقيمانده مدت را پس از انقضاي 10 روز از تاريخ اعلام اخطار مزبور به بيمه‌گذار به صورت روزشمار مسترد نمايد.

 

ماده 24- نحوه اعلام فسخ و برگشت حق بيمه

1.چنانچه بيمه‌گذار يا بيمه‌گر بخواهند بيمه‌نامه را فسخ كنند بايد مراتب را به‌طور كتبي به طرف مقابل اطلاع دهند. اثر فسخ، از جانب بيمه‌گر ده روز پس از ابلاغ مراتب به اقامتگاه بيمه‌گذار و از جانب بيمه‌گذار از تاريخ تحويل تقاضاي وي به دبيرخانه بيمه‌گر شروع مي‌شود.

2. در صورت فسخ از سوي بيمه‌گر، در صورتي‌که بيمه‌نامه يک‌ساله و يا بلند‌مدت صادر شده باشد حق‌بيمه مدت استفاده‌شده به طريق روز شمار محاسبه و بقيه حق‌بيمه دريافتي به بيمه‌گذارمسترد مي‌گردد و چنانچه بيمه‌نامه ‌به صورت کوتاه‌مدت صادر شده باشد حق‌بيمه مدت استفاده شده بر اساس نسبت مدت استفاده‌‌شده به کل مدت بيمه‌نامه محاسبه و بقيه حق‌بيمه دريافتي به بيمه‌گذار مسترد مي‌گردد.

3. در صورت فسخ از جانب بيمه‌گذار به يکي از دلايل سه‌گانه زير، حق‌بيمه مدت اعتبار بيمه‌نامه به طريقه روز شمار محاسبه و باقي‌مانده به بيمه‌گذار مسترد مي‌گردد.

1-3- در صورتي كه خطر موضوع بيمه كاهش يابد و بيمه‌گر حاضر به تخفيف در حق‌بيمه نشود.

2-3- در صورتي‌كه فعاليت بيمه‌گر به هر دليل متوقف شود.

3-3- چنانچه بيمه‌گذار نفع بيمه‌پذير خود را در مورد‌بيمه به هر دليل از دست بدهد.

4. چنانچه بيمه‌نامه بر اساس تقاضاي بيمه‌گذار، به هر دليلي به غير از موارد سه‌گانه  بند 3 فسخ شود:

1-4- اگر بيمه‌نامه يک‌ساله و کم‌تر از يک سال صادر شده باشد حق‌بيمه مدت استفاده‌شده با رعايت تعرفه کوتاه‌مدت محاسبه و بقيه به بيمه‌گذار مسترد مي‌گردد.

2-4- اگر بيمه‌نامه بلندمدت صادر شده باشد:

1-2-4- چنانچه فسخ در سال اول انجام شود حق‌بيمه مدت استفاده شده بر اساس تعرفه کوتاه‌مدت محاسبه و بقيه به بيمه‌گذار مسترد مي‌گردد.

2-2-4- چنانچه بعد از سال اول فسخ شود مشروط به اين‌که ‌کل حق‌بيمه ‌بيمه‌نامه در سال اول پرداخت شده باشد حق‌بيمه مدت استفاده‌شده به طريقه روزشمار محاسبه و بقيه ‌به بيمه‌گذار مسترد مي‌گردد.

5.در صورت انتقال مالكيت موضوع بيمه به هر يك از انحاي قانوني و عدم تقاضاي فسخ بيمه‌نامه‌ از سوي بيمه‌گذار يا ذينفع، چنانچه بيمه‌گر به طور كتبي موافقت نمايد و مالك جديد به تعهدات بيمه‌گذار در مقابل بيمه‌گر عمل نمايد تعهدات بيمه‌گر در قبال مالك جديد ادامه خواهد يافت. در غير اين‌صورت بيمه‌نامه با رعايت تعرفه روزشمار فسخ خواهد شد.

تبصره1- در بيمه‌نامه‌هاي يک ساله و کمتر از يک سال چنانچه از محل بيمه‌نامه خسارت پرداخت شده باشد و الحاقيه جايگزين سرمايه صادر نشده باشد حق‌بيمه قابل برگشت طبق بند 1-4 ماده 24 اين شرايط عمومي پس از اعمال ضريب سرمايه باقي‌مانده به سرمايه قبل از وقوع حادثه محاسبه مي‌گردد.

تبصره 2- در بيمه‌نامه‌هاي با مدت بيش از يک‌سال حق‌بيمه برگشتي در سال خسارت به شرح تبصره يک محاسبه و حق‌بيمه سال‌هاي پس از سال وقوع خسارت  به طور کامل مسترد خواهد گرديد.

-

فصل پنجم - نحوه تعيين و پرداخت خسارت( جديد)

-

ماده 25 -خسارت كلي( جديد)

چنانچه ‌تمام يا هر قسمتي از موردبيمه بر اثر حوادث تحت پوشش به گونه‌اي آسيب ببيند كه منجر به يکي از حالت‌هاي زير شود خسارت كلي تلقي مي‌گردد و بيمه‌گر با رعايت شرايط بيمه‌نامه متعهد به جبران خسارت بر مبناي قيمت واقعي موردبيمه در روز حادثه و يا سرمايه بيمه‌نامه‌ هر كدام كه كمتر باشد خواهد بود:

1. فاقد ارزش بازيافت باشد.

2. قابليت بهره‌برداري خود را در رابطه با موضوع فعاليت بيمه‌شده از دست بدهد.

3. هزينه بازسازي و تعمير آن بيش از ارزش جايگزيني آن گردد.

تبصره1- ‌عدم امكان بازسازي، تعمير و يا جايگزيني به علت قدمت هر قسمت و يا عدم دسترسي به مشابه موردبيمه، خسارت كلي تلقي نمي‌شود و بيمه‌گر فقط خسارت قسمت مربوطه را با توجه به سرمايه بيمه‌شده و يا قيمت روز آن، هر کدام كم‌تر باشد، جبران خواهد نمود.

تبصره2 – در موارد بندهاي 2 و 3 پس از توافق بين بيمه‌گر و بيمه‌گذار و با رعايت شرايط بيمه‌نامه، ارزش موردبيمه پس از وقوع حادثه به عنوان بازيافت از خسارت مورد تعهد بيمه‌گر كسر و بقيه در وجه بيمه‌گذار يا ذي‌نفع پرداخت خواهد گرديد.

ماده 22 – مواردي كه بيمه گذار حقوق خود را از دست ميدهد

در موارد زير قرارداد بيمه باطل است و حق‌بيمه دريافتي قابل استرداد نمي‌باشد. در صورتي‌كه قسمتي از حق ‌بيمه وصول نشده و يا خسارتي پرداخت شده باشد بيمه‌گر محق در مطالبه آن خواهد‌ بود.

?-كتمان حقايق يا اظهارات خلاف واقع عمدي بيمه‌گذار در پيشنهاد بيمه به نحوي كه منجر به كاهش اهميت خطر در نظر بيمه‌گر شده باشد.

?- بيمه كردن اموال به ميزاني بيش از ارزش واقعي با قصد تقلب.

?-بيمه مضاعف مورد بيمه در مقابل همان خطر و مدت در نزد بيمه گر ديگر با قصد تقلب.

?- مباشرت و يا مشاركت در ايجاد خسارت عمدي در موضوع بيمه توسط ذوي الحقوق اعم از بيمه‌گذار و يا قائم مقام وي.

?- بيمه خطري كه قبلاً تحقق يافته است.

ماده26 - مواردي كه بيمه‌نامه باطل مي‌شود و بيمه‌گذار حقوق خود را از دست مي‌دهد:

در موارد زير بيمه‌نامه باطل است و حق بيمه دريافتي قابل استرداد نيست. هم‌چنين در صورتي‌كه قسمتي از حق‌بيمه وصول نشده باشد بيمه‌گر محق به دريافت آن است و چنانچه خسارتي پرداخت کرده باشد بيمه‌گذار موظف به استرداد آن خواهد بود.

1. بيمه‌گذار به‌طور عمدي حقايق را کتمان يا خلاف واقع اظهار کند به نحوي كه منجر به كاهش اهميت خطر در نظر بيمه‌گر شده باشد.

2. مورد بيمه بيش از ارزش واقعي و با قصد تقلب بيمه شده باشد.

3. مورد بيمه با قصد تقلب در مقابل همان خطر و مدت در نزد بيمه‌گر ديگر بيمه مضاعف شده باشد و يا در صورت اطلاع از ساير بيمه‌نامه‌هاي مشابه، به بيمه‌گر اعلام نشده باشد.

4. اموال در قبال خطري كه قبلاً تحقق يافته است بيمه‌شده باشد.

ماده ?? – مواردي كه موجب كاهش جبران خسارت مي شود:

در موارد زير بيمه گر مي تواند پرداخت خسارت را رد نمايد يا اينكه آن را به نسبت درجه تقصير ذوي الحقوق اعم از بيمه گذار يا قائم مقام وي كاهش دهد:

?-هرگاه حادثه در اثر تقصير  ذوي الحقوق اعم از بيمه  گذار و يا قائم مقام وي روي داده باشد.                                                                                                                 

?-هرگاه بيمه گذار به وظايف مندرج در ماده ?? عمل ننموده باشد و در نتيجه ميزان خسارت افزايش يافته و يا به حقوق بيمه گر خدشه وارد آيد.

 

ماده 27- مواردي كه موجب كاهش جبران خسارت مي‌گردد:

1. در صورتي كه بيمه‌گذار بدون سوء نيت‌، اظهارات خلاف واقع نموده و يا از اظهار مطالبي خودداري نموده باشد به نسبت تأثير موارد مذکور.

2. درصورتي‌كه بيمه‌گذار‌، مال خود را به ارزش كم‌تر از بهاي واقعي بيمه نموده باشد به نسبت ارزش بيمه‌شده به بهاي واقعي موردبيمه طبق مفاد ماده 7.

3. هرگاه حق‌بيمه طبق توافق مندرج در بيمه‌نامه پرداخت نشده باشد به نسبت حق‌بيمه پرداختي به حق‌بيمه‌اي که تا زمان وقوع حادثه مي‌بايست پرداخت شده باشد.

4. تغيير كاربري موردبيمه و عدم اعلام تشديد خطر طبق مفاد ماده 11.

5. در مواردي که بيمه‌گذار وظايف مندرج در مواد 16 تا 20 را انجام نداده باشد، به نسبت تأثير عدم انجام موارد مزبور در افزايش خسارت.

6. هرگاه حادثه در اثر قصور بيمه‌گذار يا ذي‌نفع و يا صاحبان‌حقوق هريك از آن‌ها باشد به نسبت درجه قصور هر کدام.

7. در صورتي‌كه پرداخت خسارت به روش تعهد محدود (مانند فرست‌لاس يا لاس‌ليميت) تعيين شده ‌باشد.

8. در صورتي‌كه بخشي از خسارت تحت عناويني مانند کاستني به عهده بيمه‌گذار باشد.

-                      

ماده 28- مواردي كه بيمه‌گر هيچ خسارتي نمي‌پردازد: (جديد)

1. نپرداختن هيچ بخشي از حق‌بيمه در زمان صدور بيمه‌نامه مگر اين‌که در بيمه‌نامه به نحو ديگري توافق شده‌باشد.

2. در صورتي‌كه بيمه‌گذار نسبت به مقصر حادثه‌، اعلام رضايت و يا مصالحه نموده باشد.

3. مباشرت و يا مشارکت عمدي بيمه‌گذار يا صاحبان حقوق آن‌ها در ايجاد خسارت.

4. در صورتي‌كه علت وقوع آتش‌سوزي و يا انفجار، علت ديگري باشد که تحت پوشش اين بيمه‌نامه‌ نيست.

5. در صورتي که خسارت به علت خطراتي باشد که تحت پوشش اين بيمه‌نامه‌ نيست.

6. در صورتي که خسارت به رويت کارشناس بيمه‌گر نرسيده باشد و بيمه‌گذار يا ذي‌نفع امکان بازديد از محل حادثه را فراهم ننمايد.

ماده ??- ارزيابي خسارت

?- در صورتي كه مالي به كم تر از قيمت واقعي بيمه شده‌باشد بيمه‌گر فقط به تناسب مبلغي كه بيمه كرده است با قيمت واقعي مال مسئول خسارت خواهد بود.

?- قيمت واقعي موردبيمه در زمان بروز خسارت بر اين اساس كه بيمه را نبايد وسيله انتفاع قرارداد، محاسبه خواهد شد.

?-در صورتي كه مبلغ خسارت وارده مورد توافق نباشد بيمه گر و بيمه گذار حق دارند درخواست تعيين ميزان خسارت وارده را بوسيله هياتي مركب از سه نفر كارشناس به شرح زير بنمايند:

الف هر يك از طرفين يك نفر كارشناس انتخاب و كتباً به طرف ديگر معرفي مي‌نمايد.كارشناسان منتخب متفقاً نسبت به تعيين كارشناس سوم اقدام خواهند نمود. در صورتي كه يكي از طرفين كارشناس منتخب خود را در مدت ?? روز از تاريخ اعلام طرف ديگر انتخاب ننمايد و يا كارشناسان منتخب در تعيين كارشناس سوم ظرف مدت يك ماه از تاريخ آخرين انتخاب و اعلام به توافق نرسند درخواست تعيين كارشناس يا كارشناسان تعيين نشده به دادگاه ذي صلاح تقديم خواهد شد.

ب هر يك از طرفين مي‌تواند در صورتي كه كارشناس سوم نسبت خويشاوندي با طرف ديگر داشته باشد كارشناس مزبور را رد نمايد.

ج هر يك از طرفين حق‌الزحمه كارشناس منتخب خود را خواهد پرداخت و حق‌الزحمه كارشناس سوم بالمناصفه به‌عهده طرفين خواهد بود.

ماده 29- تعيين مقدار خسارت

مقدار خسارت قابل پرداخت را كارشناس منتخب بيمه‌گر ارزيابي و تعيين مي‌کند مگر آن‌كه خلاف آن شرط شده باشد. در صورت عدم وجود شرط خلاف، چنانچه مقدار خسارت تعيين‌شده مورد اعتراض بيمه‌گذار باشد از طريق کارشناس يا ارزياب خسارت بيمه‌اي مورد قبول طرفين و يا بر اساس ماده 38 اقدام خواهد شد.

ماده ?? اختيارات بيمه گر در مورد اموال خسارت ديده

بيمه‌گر مي‌تواند اموال خسارت ديده و نجات داده شده را تصاحب، تعمير و يا تعويض نمايد.كه در اين‌صورت مي‌بايستي تمايل خود را كتباً و حداكثر ظرف ?? روز پس از دريافت مدارك مذكور در بند ? ماده ?? به بيمه گذار ابلاغ نمايد. بهاي اموال تصاحب شده براساس توافق و يا ارزيابي تعيين خواهد شد. تعمير و يا تعويض اموال موردبيمه خسارت‌ديده توسط بيمه‌گر مي‌بايستي ظرف مدتي كه عرفاً كمتر از آن مقدور نمي‌باشد انجام پذيرد.

ماده 30 - تعمير و تعويض يا تصاحب اموال خسارت ديده

بيمه‌گر در صورت توافق با بيمه‌گذار مي‌تواند اموال خسارت‌ديده و نجات داده‌ شده را تصاحب‌، تعمير يا تعويض نمايد. در اين‌ صورت بيمه‌گر بايد حداكثر ظرف ?? روز پس از دريافت مدارك مذكور در ماده 21 تمايل خود را به‌طور كتبي به بيمه‌گذار ابلاغ نمايد. بهاي اموال تصاحب‌شده بر اساس توافق تعيين خواهد شد. بيمه‌گر ‌بايد ظرف مدتي كه عرفاً كم‌تر از آن مقدور نيست اموال خسارت‌ديده را تعمير و يا تعويض کند.

ماده 26– مهلت پرداخت خسارت

 بيمه‌گر مکلف است حداکثر ظرف چهار هفته پس از دريافت کليه اسناد و مدارکي که بتواند به وسيله آن ها حدود مسئوليت خود و ميزان خسارت وارده را تشخيص دهد، اقدام به تسويه و پرداخت خسارت نمايد.

ماده 31- مهلت پرداخت خسارت

بيمه‌گر مکلف است حداکثر 30 روز پس از دريافت کليه اسناد و مدارکي که بتواند به وسيله آن‌ها حدود مسئوليت خود و ميزان خسارت وارده را تشخيص دهد،‌ خسارت را تسويه و پرداخت نمايد.

فصل سوم - استثنائات

فصل ششم - استثنائات

ماده ??- مسكوكات، پول، اوراق بهادار، اسناد، فلزات قيمتي به هر شكل، جواهرات و مرواريد، سنگ هاي قيمتي سوارنشده، هرگونه اسناد و نسخ خطي و همچنين هزينه بازسازي نقشه، جمع‌آوري مجدد اطلاعات و يا تنظيم دفاتر بازرگاني تحت اين بيمه‌نامه پوشش ندارد مگر آن كه صراحتاً خلاف آن شرط شده باشد.

 

ماده 32- مسکوکات، پول، اوراق بهادار‌، اسناد، فلزات قيمتي به هر شکل، جواهرات و مرواريد، سنگ‌هاي قيمتي سوارشده و سوارنشده، هرگونه اسناد و نسخ خطي، عکس، تابلو هنري، کتيبه، سنگ‌نوشته، عتيقه، ساختمان‌هاي باستاني، سوابق فيلم‌هاي عکاسي و سينمايي و مشابه آن‌ها، برنامه‌هاي نرم‌افزاري، هزينه بازسازي نقشه، جمع‌آوري مجدد اطلاعات و يا تنظيم دفاتر بازرگاني، طراحي و راه‌اندازي مجدد دستگاه‌ها تحت پوشش اين بيمه‌نامه نيست مگر آن‌که به طور صريح خلاف آن شرط شده‌باشد.

ماده ??- تحقق خطرات موضوع اين بيمه نامه چنانچه ناشي از هر يك از حوادث و وقايع ذيل باشد، تحت پوشش اين بيمه نامه نخواهد بود. مگر آن كه صراحتاً خلاف آن شرط شده باشد:

 ?-جنگ، جنگ‌داخلي، آشوب و بلوا، اعتصاب، قيام، انقلاب، كودتا، اغتشاشات داخلي و يا اقدامات احتياطي مقامات نظامي و انتظامي.

?- آتش فشان، ريزش زمين، سيل، طغيان رودخانه ها، حريق تحت الارضي و يا آفات سماوي.

?-انفجار مواد منفجره مانند ديناميت، تي ان تي و باروت.

?-فعل و انفعالات هسته‌اي.

 

ماده 33- چنانچه تحقق خطرات موضوع اين بيمه‌نامه ناشي از هر يک از حوادث و وقايع ذيل باشد، تحت پوشش اين بيمه‌نامه نخواهد بود مگر آن‌که به طور صريح خلاف آن شرط شده باشد :

1. جنگ اعلام‌شده و نشده‌، جنگ داخلي‌، برخورد و سقوط مواد انفجاري، تجهيزات و سلاح‌هاي نظامي و موشکي‌، آشوب و بلوا‌، اعتصاب، قيام، کودتا، انقلاب، اغتشاشات داخلي و يا اقدامات احتياطي و تأميني مقامات نظامي و انتظامي و شکستن ديوار صوتي.

2. انفجار و آتش‌سوزي ناشي از مواد منفجره دست‌ساز و غير دست‌ساز، ديناميت، تي ان تي، باروت و مواد اوليه انفجاري مورد استفاده در ساخت مهمات نظامي و مواد انفجاري مورد مصرف در عمليات عمراني و تخريبي از جمله در کوه‌ها، معادن، سدها، تونل‌ها و جاده‌سازي و ... .

3.  فعل و انفعالات هسته‌اي و يا راديواکتيو.

ماده ??- خسارت وارده به موتورها و ماشين هاي برقي در نتيجه اتفاقات زير كه در داخل موتورها و ماشين هاي مزبور به وقوع بپيوندد به هر علت مورد پوشش اين بيمه‌نامه نمي‌باشد:

اتصالات و اثرات ناشي از جريان برق، پاره شدن هادي، جرقه زدن، امواج برقي ناشي از اين اتفاقات بار زياد و يا عدم كفايت عايق بندي. لكن خسارتي كه در نتيجه اتفاقات مذكور در ساير قسمت‌هاي مورد بيمه بروز نمايد، تحت پوشش خواهد بود.

ماده 34- خسارت وارده به الکتروموتورها، ماشين‌آلات، تجهيزات برقي و الکترونيکي که ناشي از نقص مکانيکي، اتصال کوتاه به علت ضعيف شدن عايق‌ها، نوسان ولتاژ برق و يا  پاره‌شدن هادي بوده و منجر به دودزدگي و يا آسيب آن‌ها شود تحت پوشش اين بيمه‌نامه نيست. لکن خسارت ناشي از  آتش‌سوزي اي که در نتيجه موارد مذکور در مورد‌بيمه بروز نمايد تحت پوشش خواهد بود.

ماده ??- خسارت وارده به ظروف تحت فشار صنعتي ناشي از انفجار اين ظروف مورد پوشش اين بيمه نامه نمي‌باشد. لكن خسارتي كه در نتيجه تحقق خطر مزبور در ساير قسمت‌هاي موردبيمه بروز نمايد تحت پوشش خواهد بود.

ماده 35 - خسارت وارده به ظروف تحت فشار صنعتي ناشي از انفجار اين ظروف تحت پوشش اين بيمه‌نامه نيست اما اگر در نتيجه تحقق خطر مزبور، ساير قسمت‌هاي مورد‌بيمه خسارت ببيند تحت پوشش خواهد بود.

ماده 34- خسارت وارده به مورد‌بيمه در محدوده آتش کنترل‌شده تحت پوشش اين بيمه‌نامه نخواهد بود.

 

ماده 36- خسارت ناشي از افتادن تمام يا بخشي از موردبيمه به داخل آتش مورد استفاده و کنترل‌شده تحت پوشش اين بيمه‌نامه‌ نيست مگر آن كه افتادن تمام يا بخشي از موردبيمه ناشي از وقوع خطرات تحت پوشش اين بيمه‌نامه باشد.

تبصره- چنانچه اجسامي که بر اثر آتش‌سوزي سوخته‌اند روي ساير اموال يا قسمت‌هاي موردبيمه سقوط کنند و به آن‌ها آسيب بزنند خسارت وارد شده تحت پوشش خواهد بود.

-

فصل هفتم- ساير مقررات (جديد)

ماده ?? - بيمه مضاعف

اگر تمام يا قسمتي از اموال بيمه شده موضوع اين بيمه‌نامه به موجب قرارداد ديگري و براي همان خطر و مدت نزد بيمه گر ديگري بيمه شود بيمه گذار ملزم است مراتب را بدون تأخير و با ذكر نام بيمه گر جديد و مبلغ بيمه‌شده به اطلاع بيمه گر برساند. در صورت وقوع حادثه مسئوليت بيمه گر به تناسب مبلغي كه خود بيمه كرده با مجموع مبالغ بيمه شده مي‌باشد. چنان‌چه اموال بيمه‌شده تحت بيمه‌نامه ديگري مانند بيمه‌نامه باربري که قبل از شروع بيمه‌نامه حاضر تنظيم گرديده بيمه‌ شده باشد مسئوليت بيمه‌گر فقط نسبت به قسمتي خواهد بود که به وسيله بيمه‌نامه مقدم تامين نشده‌است.

 

ماده 37 - بيمه مضاعف

اگر در طول مدت‌بيمه، تمام يا قسمتي از موردبيمه بدون قصد تقلب به موجب بيمه‌نامه يا بيمه‌نامه‌هاي ديگري اعم از آتش‌سوزي و يا غير آتش‌سوزي‌، در مقابل تمام يا بخشي از خطرات مذكور در اين بيمه‌نامه، بيمه شده ‌باشد علاوه بر وظيفه بيمه‌گذار مبني بر اعلام ساير بيمه‌نامه‌هاي مشابه طبق مفاد ماده 14، در صورت وقوع خطرهاي تحت پوشش‌، بيمه‌گر موظف است خسارت را جبران و سپس براي دريافت سهم بقيه بيمه‌گرها به آنان مراجعه نمايد. چنانچه قبلاً همه خسارت با استفاده از ساير بيمه‌نامه‌ها جبران شده باشد بيمه‌گر تعهدي براي جبران خسارت در قبال بيمه‌گذار نخواهد داشت ولي اگر بخشي از خسارت را ساير بيمه‌گرها جبران کرده باشند بيمه‌گر موظف است بر اساس نسبت تعهد خود به مجموع پوشش همه بيمه‌نامه‌ها، خسارت را جبران نمايد. در هر حال خسارت پرداختي به بيمه‌گذار و يا ذي‌نفع نبايد از خسارت تعيين‌شده با توجه به مفاد و شرايط هريک از بيمه‌نامه‌هاي صادره تجاوز نمايد.

ماده 19 – حقوق مرتهن

بيمه گر مكلف است حقوق قانوني مرتهن را در مورد اموال بيمه شده اعم از منقول و غير منقول تا حدود حداكثر تعهد خود در پرداخت خسارت رعايت نمايد. حقوق مرتهن نسبت به اموال بيمه شده مزبور بايد به اطلاع بيمه گر رسيده باشد.

-

-

ماده 38- حل اختلاف (جديد)

طرفين قرارداد بايد اختلاف خود را تا حد امكان از طريق مذاكره حل و فصل نمايند. اگر اختلاف از طريق مذاكره حل و فصل نشد مي‌توانند از طريق داوري يا مراجعه به دادگاه موضوع را حل و فصل كنند. در صورت انتخاب روش داوري‌، طرفين قرارداد مي‌توانند يك نفر داور مرضي‌الطرفين را انتخاب كنند. در صورت عدم توافق براي انتخاب داور مرضي‌الطرفين هر يك از طرفين داور انتخابي خود را به صورت كتبي به طرف ديگر معرفي مي‌كند. داوران منتخب‌، داور سومي را انتخاب و پس از رسيدگي به موضوع اختلاف با اكثريت آراء اقدام به صدور راي داوري مي‌كنند. درصورتي‌كه يكي از طرفين داور منتخب خود را در مدت ?? روز از تاريخ اعلام طرف ديگر انتخاب ننمايد و يا داوران منتخب در تعيين داور سوم ظرف مدت يك ماه از تاريخ آخرين انتخاب و اعلام به توافق نرسند، هر يك از طرفين قرارداد مي‌تواند تعيين داور سوم را از دادگاه صالح خواستار شود. هر يك از طرفين حق‌الزحمه داور انتخابي خود را مي‌پردازد و حق‌الزحمه داور سوم به تساوي تقسيم مي‌شود.

ماده ?? – مهلت اقامه دعوا

بيمه گر و بيمه گذار ضمن عقد خارج لازم شرط و توافق نمودند كه كليه دعاوي ناشي از اين بيمه نامه را ظرف مدت دو سال از تاريخ بطلان، فسخ و يا انقضاي مدت بيمه نامه و در صورت وقوع حادثه موضوع بيمه نامه از تاريخ وقوع حادثه مزبور عليه يكديگر اقامه نمايند و هرگونه ادعاي احتمالي پس از انقضاي دو سال ياد شده را از خود سلب و بلاعوض به طرف مقابل صلح نمودند. دعاوي ناشي از اين بيمه نامه پس از دو سال مذكور مشمول مرور زمان و غير قابل استماع مي‌باشد.

ماده 39- مهلت اقامه دعوي

بيمه‌گر و بيمه‌گذار ضمن عقد خارج لازم شرط و توافق نمودند كه هرگونه ادعاي ناشي از اين بيمه‌نامه را ظرف مدت دو سال از تاريخ فسخ و يا انقضاي دوره اعتبار بيمه‌نامه و در صورت وقوع حادثه موضوع‌بيمه‌، از تاريخ وقوع حادثه مزبور عليه يكديگر اقامه نمايند و هرگونه ادعاي احتمالي پس از انقضاي اين مدت را از خود سلب و بلاعوض به طرف مقابل صلح نمودند. دعاوي ناشي از اين بيمه‌نامه پس از دو سال مذكور مشمول مرور زمان و غير قابل استماع است.

 

اصلاحاتي در حمايت از بيمه‌گذار

در اين قسمت از ميان اصلاحات انجام گرفته در متن شرايط عمومي پيشنهادي به برخي از مواردي که جايگاه و حقوق بيمه‌گذار را به نسبت آيين‌نامه 21 تقويت مي‌نمايد، اشاره مي‌نماييم :

·ماده 4- اصل حد اعلاي حسن‌نيت : در راستاي حفظ حقوق بيمه‌گذار، مي‌بايستي کليه تعهدات بيمه‌گر از هر جهت براي بيمه‌گذار روشن و معين باشد، لذا با اضافه نمودن جمله «همچنين، بيمه‌گر موظف است تعهدات خود و مواردي را که در صورت بروز حادثه به نحوي مي‌تواند در پرداخت خسارت مؤثر باشد، به وضوح در بيمه‌نامه درج نمايد.» به انتهاي متن ماده، وظيفه بيمه‌گر نيز در خصوص رعايت اصل حسن نيت براي بيمه‌گذار روشن گرديد.

ماده 8- خطرها و پوشش هاي اضافي : تمامي پوشش‌ها و خطرات تبعي رايج در بازار احصاء گرديد تا بدينوسيله براي بيمه‌گذاران مشخص گردد که خطرات مذکور تحت پوشش نيستند اما، با جلب موافقت بيمه‌گر و پرداخت حق بيمه اضافي مي‌توانند آن‌ها را بيمه نمايند. در اين صورت بيمه گذاران با آگاهي و اختيار کامل مي‌توانند متناسب با ريسکي که با آن مواجهند، اقدام به اخذ پوشش مربوطه نمايند.  

ماده 9- پرداخت حق‌بيمه‌: با توجه به پيشرفت فناوري و رواج روش‌هاي جديدي همچون خريد بيمه‌نامه به‌صورت اينترنتي، بيمه گذاران با انجام هزينه هاي کمتري همچون صرفه جويي در هزينه اياب و ذهاب مي‌توانند تاييديه دريافت بيمه‌گر را دريافت نمايد لذا عبارت «... و قبض رسيدي كه به امضا مجاز بيمه‌گر رسيده باشد اخذ نمايد.» به «تأييديه دريافت بيمه‌گر را که داراي تاريخ صدور و ساعت پرداخت حق‌بيمه باشد اخذ نمايد.» تغيير يافت.

·     ماده 15- اعلام تغيير ارزش مورد بيمه : مطابق با ماده 8 آيين نامه71 و به منظور حفظ حقوق بيمه‌گذار، بيمه‌گر موظف است تمام محدوديت‌هاي بيمه‌‌نامه را به وي اعلام نمايد. در همين راستا عنوان و متن ماده 16 آيين‌نامه 21 (کاهش ارزش مورد بيمه) در اين جهت تغيير يافت که بيمه‌گذار صراحتاً آگاه گردد که موظف به اطلاع رساني راجع به هرگونه تغيير در ارزش موردبيمه اعم از کاهش يا افزايش مي‌باشد، تا بدين طريق از اعمال قاعده نسبي سرمايه و همچنين زيان خود به علت رعايت اصل غرامت، توسط بيمه‌گر جلوگيري نمايد.

ماده 25- خسارت کلي : در آيين‌نامه 21 راجع به خسارت کلي توضيحي به ميان نيامده است و از آن جايي که در بيمه آتش‌سوزي خسارت کلي بسته به ماهيت مال خسارت‌ديده متفاوت است لذا به منظور رفع اين خلاء مفهومي و حداقل کردن اختلافات بين بيمه‌گر و بيمه‌گذار، ماده فوق پيشنهاد گشت. ضمناً در شرايط کنوني يکي از مشکلات بيمه‌گذاران با شرکت‌هاي بيمه بر سر اين موضوع مي‌باشد که چنانچه مورد بيمه بر اثر خطرات تحت پوشش بيمه‌نامه به گونه‌اي آسيب ببيند که قابليت بهره‌برداري خود را در رابطه با موضوع فعاليت بيمه شده از دست بدهد، بيمه‌گر با رد اين موضوع فقط نسبت به ما‌به‌التفاوت قيمت مال بيمه‌شده بلافاصله قبل از وقوع حادثه با قيمت آن، بلافاصله بعد از وقوع حادثه متعهد مي‌گردد، لذا در راستاي حفظ حقوق بيمه‌گذاران و حل مشکلات موجود در شرکت‌هاي بيمه، بند مزبور به ماده فوق اضافه گشته است.

ماده 30 - تعمير و تعويض يا تصاحب اموال خسارت ديده : درماده 19 قانون بيمه آمده است که « ... خسارت حاصله به پول نقد پرداخت خواهد شد مگر اين که حق تعمير و يا تعويض براي بيمه‌گر در سند بيمه پيش‌بيني شده باشد». در حالي که در متن ماده 25 آيين نامه21 عنوان شده است که «بيمه‌گر مي‌تواند اموال خسارت ديده و نجات داده شده را تصاحب، تعمير و يا تعويض نمايد» و توضيح روشن و صريحي راجع به نحوه توافق بيمه‌گر با بيمه‌گذار در مورد شيوه برخورد با مال خسارت ديده، داده نشده است. به منظور حفظ حقوق بيمه‌گذار خصوصاً روي موضوع «تصاحب اموال آسيب ديده» مي‌بايست، بيمه‌گر با بيمه‌گذار به توافق برسد تا بيمه‌گذار بتواند در موارد لازم حقوق خود را حفظ کند، مثل زماني که اموال آسيب‌ديده براي بيمه‌گذار به لحاظ امنيتي، سياسي و يا رقابتي، داراي ارزش ذاتي باشد، هرچند که ارزش کاربردي خود را از دست داده باشند.

در مواد 3، 6، 11، 13، 14، 18، 19، 20، 21، 23، 26، 27، 28، 29، 32، 33، 34، 36، 37 پيشنهادي، با استدلال‌هايي همچون مراتب فوق، حمايت از بيمه‌گذار مدنظر بوده است.

لازم به ذکر است که در مورد تمامي اصلاحات صورت گرفته در مواد و تبصره هاي شرايط عمومي پيشنهادي، توجيهات فني با استفاده از نظرات دقيق کارشناسي به صورت تفکيک شده در متن اين گزارش آمده است.