طراحی مدل بیمه خودرو مبتنی بر تحلیل روان‌شناختی راننده با استفاده از داده‌های رفتاری و الگوریتم‌های      1/31/2026

علیرضا عقیلی

آزاده بهادر راهبر میز بیمه های اتومبیل پژوهشکده بیمه, دکتر مریم اثنی عشری-مدیر گروه پژوهشی بیمه های اموال و مسئولیت پژوهشکده بیمه

زمستان 1404

چکیده
تحول در صنعت بیمه و ظهور فناوری‌های داده‌محور، فرصت‌های جدیدی را برای ارتقاء دقت در ارزیابی ریسک و طراحی بیمه‌نامه‌های شخصی‌سازی‌شده فراهم کرده است. این پژوهش با هدف طراحی مدلی نوین برای بیمه خودرو بر اساس تحلیل روان‌شناختی رانندگان انجام می‌شود که در آن از داده‌های رفتاری رانندگی و الگوریتم‌های شناختی یادگیری ماشین برای شناسایی تیپ شخصیتی و پیش‌بینی ریسک رانندگی استفاده خواهد شد.
در بخش روان‌شناختی و رفتاری، پژوهش به دنبال شناسایی مؤلفه‌های اصلی شخصیت راننده (از جمله ریسک‌پذیری، اضطراب، پرخاشگری و تمرکز) و بررسی ارتباط آن‌ها با رفتارهای رانندگی و میزان خسارت بیمه‌ای است. در محور فنی و الگوریتمی، داده‌های رفتاری نظیر سرعت، نحوه ترمزگیری، زمان و شرایط رانندگی استخراج و با استفاده از الگوریتم‌هایی چون SVM، Random Forest، و شبکه‌های عصبی عمیق تحلیل می‌گردند تا مدل شناختی دقیقی از رفتار و روان راننده ایجاد شود.
در بخش بیمه‌ای و اقتصادی، هدف پژوهش طراحی چارچوبی برای بیمه‌نامه‌های پویا و شخصی‌سازی‌شده است که حق بیمه را متناسب با سطح ریسک واقعی هر راننده تعیین می‌کند. این رویکرد علاوه بر افزایش عدالت بیمه‌ای، موجب کاهش خسارات، بهبود مدیریت ریسک، و ارتقاء ایمنی جاده‌ای خواهد شد.
در نهایت، پژوهش با رویکردی بین‌رشته‌ای میان روان‌شناسی، علوم داده و بیمه‌گری، نتایجی چون طراحی مدل ارزیابی شخصیت راننده، ارائه چارچوب صدور بیمه‌نامه هوشمند، پیشنهاد اصلاح آیین‌نامه‌های مرتبط، و تدوین دستورالعمل‌های اخلاقی برای حفظ حریم خصوصی بیمه‌گذاران را دنبال می‌کند. انتظار می‌رود یافته‌های این مطالعه بستری علمی و کاربردی برای توسعه بیمه‌های شناختی و هوشمند در کشور فراهم سازد.