شناسایی، تحلیل و بومی‌سازی اصول اخلاقی حرفه‌ای در صنعت بیمه با تاکید بر تجارب کشورهای منتخب     6/27/2026

سیدمحمدمعین‌توکلی-‌ محسن‌رجیل‌بخش

بهار 1405

چکیده
این پژوهش با هدف تبیین و بومی‌سازی اصول اخلاق حرفه‌ای در صنعت بیمه ایران انجام شده است. نقطه عزیمت مطالعه، این فرض است که اتکای صرف به مقررات و نظارت شکلی، برای صیانت از حقوق بیمه‌گذاران و ارتقای اعتماد عمومی کافی نیست و صنعت بیمه، برای حکمرانی حرفه‌ای کارآمد، نیازمند چارچوبی روشن و مورد اجماع از اصول اخلاقی است. در عین حال، تجربه جهانی نشان می‌دهد که اسناد اخلاق حرفه‌ای هنگامی اثربخش‌اند که از یک سو با استانداردها و رویه‌های بین‌المللی هم‌خوان باشند و از سوی دیگر، با ساختار نهادی، فرهنگی و حرفه‌ای هر کشور انطباق یابند. بر این اساس، پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعه تطبیقی، ابتدا مجموعه‌ای از اسناد و اصول اخلاقی در بازارهای بیمه منتخب جهان را شناسایی و تحلیل کرده و سپس با استفاده از چارچوب مفهومی استخراج‌شده، امکان انطباق و بومی‌سازی آن اصول را برای بازار بیمه ایران ارزیابی می‌کند. دستاورد اصلی این پژوهش، ارائه یک چارچوب پیشنهادی برای اصول بنیادین اخلاق حرفه‌ای و تبیین الزامات نهادی نهادینه‌سازی آن در صنعت بیمه ایران است؛ چارچوبی که مبنای تدوین متن پیشنهادی «آیین‌نامه جامع اصول اخلاق حرفه‌ای در صنعت بیمه» قرار گرفته و می‌تواند به‌عنوان نقطه شروع گفت‌وگو و هم‌اندیشی ذی‌نفعان برای طراحی یک سند اخلاقی بومی و مورد اجماع مورد استفاده قرار گیرد.