شبیه‌‌سازی عددی رقابت قیمتی در بازار چند جانبه بیمه: یک مدل ایستا با رویکرد تحلیل حساسیت‌     1405/05/12

علی نعیمی صدیق(عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم وفناوری اطلاعات ایران)

اسماء حمزه(عضو هیأت علمی پژوهشکده بیمه)

تابستان 1405

چکیده

چکیده هدف این پژوهش، طراحی و حل یک مدل بازی نش ایستا برای شبیه‌ سازی عددی رقابت قیمتی در بازار چند جانبه بیمه و تحلیل حساسیت نتایج نسبت به تغییرات پارامترهای کلیدی تقاضا و هزینه است. این پژوهش به بررسی تصمیم قیمت‌گذاری رقابتی در بازار بیمه، که به‌عنوان بازار انحصار چند جانبه شناخته می‌شود، می‌پردازد. در این حوزه، تصمیم‌های قیمت‌گذاری نه‌تنها بر سودآوری و سهم بازار شرکت‌های بیمه تأثیر می‌گذارد، بلکه بر رفتار رقبا و تعاملات کلیدی بازار نیز اثرگذار است. هدف اصلی مطالعه، قیمت‌گذاری شرکت‌های بیمه با در نظرگرفتن هزینه عملیاتی برای افزایش سودآوری و افزایش سهم قابل کسب از بازار است. پژوهش حاضر، ترکیبی از نظریه بازی (مدل بازی همزمان نش)، مدل‌سازی ریاضی، شبیه‌سازی عددی و تحلیل حساسیت بر پارامترهای کلیدی قیمت، ضریب کشش‌پذیری قیمت و هزینه پشتیبانی است. در مدل ریاضی پیشنهادی، تقاضای شرکت‌های بیمه به‌صورت تابعی از قیمت فروش و با در نظر گرفتن قدرت بازار آن تعریف شد و نشان داده شد که نقطه تعادل نش یکتا برای این مساله وجود دارد و اضافه‌کردن شرکت‌ها (بازیکنان) به مدل (بازی)، پیچیدگی حل بهینه مدل را به‌صورت خطی افزایش می‌دهد. شبیه‌سازی‌های عددی بر روی سه شرکت انجام شده است تا بتوان تأثیر تغییر استراتژی رقابتی، استحکام قیمت و خدمات بر سهم بازار و سودآوری را به‌صورت دقیق بررسی کرد؛ به‌ویژه ترکیب قیمت و کیفیت خدمات به‌عنوان ابزار بهینه‌سازی تأثیر قابل‌توجهی داشت. تحلیل تأثیر فناوری‌های هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و پلتفرم‌های دیجیتال در فرایند ادعای خسارت، بیانگر آنست که این ابزارها می‌توانند زمان پردازش ادعاها را به‌طور قابل توجهی کوتاه کنند و هزینه‌های آن را کاهش دهند و جریان نقدی شرکت را بهبود بخشند. یافته‌های این پژوهش به‌عنوان راهنمای عملی برای مدیران و تصمیم‌گیرندگان بیمه در طراحی قیمت‌گذاری متعادل، توسعه خدمات جانبی، بهینه‌سازی فرایندهای ادعای خسارت و بهره‌گیری از تحلیل داده‌های پیشرفته جهت تصمیم‌گیری آگاهانه مورد استفاده قرار می‌گیرند.

 

هدف

قیمت‌گذاری شرکت‌های بیمه با در نظرگرفتن هزینه عملیاتی برای افزایش سودآوری و افزایش سهم قابل کسب از بازار.

سوالات

1. تعرفه بیمه در شرایط بازار انحصار چندجانبه چقدر است؟

2. تاثیر پارامترهای ضریب کشش‌پذیری قیمت خودی و رقیب چقدراست؟

3. تقاضای بالقوه و هزینه پشتیبانی بر قیمت و میزان سود چقدر است؟

نوآوری

نوآوری این پژوهش در آن است که تصمیم‌های قیمت‌گذاری را تنها با هدف افزایش سودآوری بررسی نمی‌کند، بلکه اثر آن‌ها بر سهم بازار، پایداری قیمت‌ها و همچنین هزینه کیفیت خدمات را به‌عنوان اهرم‌های مکمل رقابت وارد مدل می‌سازد.

نتایج

نتایج گزارش نشان می‌دهد، که تصمیمات قیمت‌گذاری در صنعت بیمه صرفاً یک تصمیم داخلی در سطح شرکت نیست، بلکه یک تصمیم استراتژیک در چارچوب تعامل با سایر بازیگران بازار محسوب می‌شود.

پیشنهادات

نتایج تحلیل حساسیت تأکید کرد که ترکیب قیمت و کیفیت خدمات می‌تواند به‌عنوان یک ابزار مکمل برای بهینه‌سازی قیمت‌گذاری عمل کند؛ به‌گونه‌ای که شرکت‌ها با تنظیم همزمان این دو مؤلفه، هم بر تقاضا و هم بر سودآوری اثر بگذارند. در چارچوب رقابت شدید بازار انحصار چندجانبه، حتی تغییرات کوچک در قیمت می‌تواند واکنش‌های قابل‌توجهی ایجاد کند، ازاین‌رو حفظ قیمت تا حد امکان پایدار به‌عنوان راهبردی مقاوم در برابر نوسانات قیمت پیشنهاد می‌شود.