نقاط عطف فناوری در بیمه بررسی محاسبات کوانتومی، واقعیت افزوده، احراز هویت دیجیتال و مدل‌های نوین

چکیده 
گسترش فناوری‌های نوظهور، صنعت بیمه را با فرصت‌ها و چالش‌های تازه‌ای روبه‌رو کرده است. تحول دیجیتال، افزایش حجم داده‌های بیمه‌ای، توسعه خدمات غیرحضوری و تغییر انتظارات بیمه‌گذاران موجب شده است شرکت‌های بیمه و نهاد ناظر ناگزیر باشند نسبت خود را با فناوری‌های جدید بازتعریف کنند. در این گزارش، چهار فناوری و مدل نوظهور شامل محاسبات کوانتومی، واقعیت افزوده و واقعیت مجازی، فناوری‌های بیومتریک و بیمه همتا به همتا بررسی شده‌اند. هوش مصنوعی و تحلیل داده نیز به‌عنوان فناوری‌های پشتیبان در بخش‌هایی از گزارش مورد توجه قرار گرفته‌اند. روش گزارش، توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر بررسی اسنادی است. در این چارچوب، ادبیات علمی، گزارش‌های تخصصی بین‌المللی، تجربه شرکت‌های بیمه و اینشورتک‌های منتخب و رویکردهای نهادهای ناظر بررسی شده است. انتخاب چهار فناوری و مدل مورد مطالعه بر اساس ارتباط آن‌ها با زنجیره ارزش بیمه، تفاوت در سطح بلوغ، تنوع در افق کاربرد و اهمیت سیاستی برای صنعت بیمه ایران انجام شده است. یافته‌های گزارش نشان می‌دهد فناوری‌های مورد مطالعه از نظر سطح بلوغ، افق کاربرد و الزامات اجرایی در یک وضعیت واحد قرار ندارند؛ بنابراین، سیاست‌گذاری فناوری در صنعت بیمه ایران نباید بر مبنای جذابیت فناورانه یا تقلید از تجربه‌های خارجی انجام شود، بلکه باید بر اساس سطح آمادگی زیرساختی، ریسک حقوقی و امنیتی، اثر بالقوه بر کاهش هزینه‌های عملیاتی و قابلیت اجرای تدریجی هر فناوری تنظیم شود. فناوری‌های بیومتریک و احراز هویت دیجیتال، به دلیل کاربرد در سامانه‌های خدمات غیرحضوری و ارتقای امنیت دسترسی، در صورت تأمین زیرساخت‌های حقوقی و امنیتی، از پتانسیل مناسبی برای آغاز پیاده‌سازی‌های آزمایشی و مرحله‌بندی‌شده در کوتاه‌مدت برخوردارند. واقعیت افزوده و واقعیت مجازی می‌توانند در حوزه‌هایی مانند آموزش، شبیه‌سازی ریسک و ارزیابی خسارت به‌صورت آزمایشی مورد استفاده قرار گیرند. بیمه همتا به همتا به طراحی حقوقی و نهادی دقیق‌تری نیاز دارد و محاسبات کوانتومی نیز بیشتر در افق بلندمدت و در سطح رصد و ظرفیت‌سازی علمی قابل طرح است. نتایج گزارش نشان می‌دهد توسعه فناوری‌های نوظهور در صنعت بیمه ایران، تنها با خرید ابزار یا اجرای پروژه‌های جداگانه محقق نمی‌شود. اهمیت این فناوری‌ها برای صنعت بیمه در آن است که در صورت انطباق با نیازمندی‌های بومی، ظرفیت بالقوه‌ای برای تعدیل هزینه‌های عملیاتی، کاهش زمان فرایندها و کنترل خطاهای انسانی دارند؛ با این حال، تحقق این اهداف نیازمند ارزیابی‌های تجربی در پروژه‌های پایلوت است. این مسیر نیازمند تقویت زیرساخت داده، یکپارچه‌سازی سامانه‌ها، حفاظت از داده‌های شخصی و زیستی، امنیت سایبری، آموزش نیروی انسانی، مدیریت تغییر و چارچوب نظارتی  مبتنی بر ریسک است. بر این اساس، گزارش پیشنهاد می‌کند توسعه فناوری‌های نوظهور در صنعت بیمه ایران به‌صورت تدریجی، آزمایشی، قابل ارزیابی و متناسب با ظرفیت نهادی و اجرایی صنعت دنبال شود.