نماگرهای اقتصادی شرکت های بیمه

خلاصه مدیریتی

گزارش پژوهشی با عنوان نماگرهای اقتصادی شرکت‎های بیمه"، پیرامون تکمیل زنجیره تولید حساب‌های اقتصادی و نماگرهای مشتق از آن، برای شرکت‎های بیمه انجام شده است. تأکید این گزارش بر ارایه تصویر کمی دقیق و قابل اتکا درباره فرآیند تأمین مالی و سرمایه‏ گذاری این شرکت‎ها است. اما از آنجا که در کارهایی از این نوع، لازم است متر و معیاری برای صحت‎سنجی نتایج نیز ارایه شود، همراه با آن، مجموعه‎ای از سایر نماگرها نیز تولید و ارایه گردیده است. به عبارت تخصصی‎تر، برای حصول اطمینان از دقت نتایج و خروجی‏های حساب جریان وجوه (حساب مالی)، لازم است که خروجی حساب‎های دیگر از جمله حساب سرمایه، یعنی خالص وام‎دهی/وام‎گیری، به‏دست آمده و با خروجی آن برای حساب جریان وجوه (حساب مالی) مقایسه شود. در صورتی‏که نتیجه هر دو حساب، یک رقم واحد باشد، می‏توان به صحت کار اطمینان حاصل کرد. به همین ترتیب، برای ساختن حساب سرمایه، لازم است که پس‎انداز شرکت در اختیار باشد که از حساب ماقبل آن، یعنی حساب توزیع ثانویه درآمد بدست می‎آید. همین منطق ما را به اولین حساب، یعنی حساب تولید می‎برد. بنابراین، بهترین راه ممکن برای صحت‎سنجی نتایج حساب جریان وجوه، تشکیل سلسله متوالی حساب‎ها، از حساب تولید تا حساب جریان وجوه یا حساب مالی است، که این گزارش ارایه دهنده این سلسله متوالی و نتایج آن است.
علاوه بر نکته مربوط به صحت‎سنجی، خروجی‎های حساب‎های متوالی شامل ارزش افزوده، مازاد عملیاتی، درآمد اولیه، درآمد قابل تصرف (پس‎انداز) و خالص وام‎دهی/ وام‏‎گیری، خود نماگرهای بسیار ارزشمندی محسوب می‎شوند که برای ارزیابی عملکرد شرکت‎ها از اهمیت بالایی برخوردارند.
نماگرهای مذکور، خروجی حساب‎های متوالی هستند که  در کتاب "سیستم حساب‎های ملی 1993‎" ، و پس از آن "سیستم حساب‎های ملی 2008‎"  معرفی شده‎اند. اما تهیه این حساب‏ها برای شرکت‎ها، نیازمند استخراج داده‎های مورد نیاز از صورت‎های مالی آن‎ها است که فرایندی نسبتاً پیچیده است. در این زمینه تاکنون تلاش‌های بسیاری صورت گرفته است و نتایج قابل توجهی نیز بدست آمده به نحوی که دفتر آمار سازمان ملل متحد سرانجام در سال 2000، اقدام به انتشار کتاب راهنمایی تحت عنوان "روابط بین حسابداری تجاری و حسابداری ملی" نمود. این کتاب را می‎توان جمع‎بندی تجربیاتی که در این عرصه توسط کشورهای پیشرو انجام شده است دانست؛ اما به طور خاص باید آن را تلاشی موفق در جهت استانداردسازی فرایند استخراج اقلام تعریف شده در چارچوب حساب‎های ملی، از صورت‎های مالی بنگاه‎های اقتصادی محسوب نمود.
این گزارش و سیستم محاسباتی طراحی شده به‏عنوان مستندات آن، نماگرهای اقتصادی را  برای شرکت‎های بیمه، با استفاده از اطلاعات صورت‎های مالی آن‎ها و با الهام از چارچوب شناخته شده سیستم حساب‎های ملی‎ با عنوان توالی حساب‎ها از حساب تولید تا حساب مالی، استخراج کرده است. ‎پیش از هر چیز، این نماگرها را باید به ‏عنوان نماگرهای ارزیابی عملکرد بنگاه‎ها در سطح خرد، در کنار سایر نماگرهای عملکرد نظیر نماگرهای مالی، مورد توجه قرار داد. مانند همه نماگرهای عملکرد می‎توان از این نماگرها و مشتقات آن‎ها نیز به‏عنوان محک ارزیابی استفاده کرد. روش محک زنی  زمانی، این امکان را در اختیار قرار می‎دهد که تحولات نماگر را در طول زمان مورد پایش قرار داد. همچنین، محک زنی مبتنی بر بهترین عملکرد، مقایسه عملکرد بنگاه‎ها را با بهترین عملکرد ثبت شده میسر می‌سازد. در هر صورت، این گزارش را باید گامی در جهت استفاده وسیع‏تر و عمیق‎تر از مجموعه داده‎های ارایه شده توسط شرکت‎های بیمه تلقی نمود.